Rozalie Hirs

Rozalie Hirs

Rozalie Hirs

Algemene informatie

Geboren 7 april 1965, Gouda
Land Nederland
Beroep(en) componist, dichter
Werkt te Amsterdam
Boeken Locus, Logos, [Speling], Geluksbrenger, gestamelde werken, Curvices and Musicles, gestammelte werke, verdere bijzonderheden
Albums Sacro Monte, Platonic ID, Pulsars
Onderscheidingen Stipendium Compositie Fonds Podiumkunsten, Werkbeurzen Vlaams Letterenfonds, Juryvoorzitter Gaudeamus Muziekweek, Columbia University fellowships, Fulbright scholarship
Affiliatie Uitgeverij Querido, Attacca Productions, Donemus Publishing, Uitgeverij Vleugels
Invloed(en) Louis Andriessen, Tristan Murail, Morton Feldman, Hadewijch, Guillaume de Machaut, Emily Dickinson, Paul Celan, Iannis Xenakis, Friederike Mayröcker, Morton Feldman, Jan Kuijper, Anne Carson
Partner Machiel Spaan
Opleiding Columbia University, Koninklijk Conservatorium, Universteit Twente

→ English
→ Deutsch

Rozalie Hirs (Gouda, 7 april 1965) is een hedendaagse Nederlandse componist en dichter. Haar poëzie en muziek zijn zowel lyrisch als experimenteel. Het avontuur van de luister- en leeservaring en de verbeelding staan centraal. Haar muziek omvat vocale, orchestrale en elektronische stukken. Vaak combineert zij traditionele instrumenten met elektronische klanken. Haar poëzie omvat zowel dichtbundels als digitale poëzie, interactieve gedichten die ontstaan in samenwerking met beeldend kunstenaars en grafisch ontwerpers.

Haar muziek wordt uitgevoerd door onder meer Amsterdam Sinfonietta, ASKO|Schönberg, Bozzini Quartet, Koninklijk Concertgebouworkest, Formalist Quartet, Klangforum Wien, NAP, Radio Filharmonisch Orkest, Slagwerk Den Haag, SPECTRA, en Philip Thomas; haar composities voor spreekstem en elektronische klanken voert zij regelmatig zelf uit, voornamelijk op internationale podia. Deuss Music publiceert haar muziekpartituren, Attacca haar cds, Uitgeverij Querido haar gedichtenbundels.

Inhoud

0. Inleiding
1. Poëzie
1.1. Dichtbundels
1.2. Digitale poëzie
2. Muziek
2.1. Orkestwerken
2.2. Ensemblewerken
2.3. Kamermuziek
2.4. Vocale muziek, op eigen poëzie
2.5. Muziek met spreekstem, op eigen poêzie
2.6. Elektroakoestische muziek
3. Publicaties
3.1. Solopublicaties
3.2. Bloemlezingen, anthologiën
3.3. Columns
3.4. Onderzoek, software
4. Media, onderscheidingen
4.1. Interviews
4.2. Essays
4.3. Recensies
4.4. Onderscheidingen
5. Biografie, persfoto
5.1. Poëziebiografie
5.2. Muziekbiografie
5.3. Wetenschapsbio
5.4. Persfoto
6. Externe links

Inleiding

“Muziek en gedichten schrijven liggen voor mij heel dicht bij elkaar. Ik ben van nature een dromer, tijdens het werk zie ik spelen als mijn hoofdbezigheid. Het maken zelf is in beginsel intuïtief en onbewust, de reflectie en bewustwording volgen altijd later in het scheppingsproces. Ik ben aan het spelen met materiaal, met woorden, klanken, betekenissen, noten. Het is een instelling die leidt tot intense ervaringen. Je kunt alleen iets nieuws maken als je risico’s neemt. Dan kan het een nieuwe ervaring voor jou en voor anderen opleveren. Waarom houden we van kunst? We willen graag een ervaring die we nog niet eerder hebben gehad, die inzicht geeft of doet denken aan wat we al eens hebben gedacht, maar wat we zijn vergeten. We willen iets leren, iets te weten komen over onszelf, onze wereld, onze emoties, onze gedachten.”

“Zolang er taal is, is poëzie even onvermijdelijk als het eigen leven. In het gunstigste geval gaan poëzie en leven gepaard met een gezonde vorm van bewustzijnsverruiming. Poëzie is het buiten de oevers treden van taal. Ik denk dat poëzie onze drang om te veranderen (in beweging te blijven) laat zien. Het ligt niet in onze aard de begrenzing van de taal (of het leven) te (kunnen) accepteren. Dichters verzetten zich openlijk tegen de begrenzingen van de taal. De poëzie is hun manifest. Een dichter ademt woorden en maakt van woord-ademen zijn brood.” Meer interviews

Poëzie

Rozalie Hirs: gestamelde werken (Amsterdam: Querido, 2012)Piet Gerbrandy, De Groene Amsterdammer, over gestamelde werken:

“Rozalie Hirs is als dichter een impressionist die graag laat zien hoe ze te werk is gegaan. In plaats van splinters te laten opgaan in een natuurlijk geheel breekt ze gehelen af tot fonkelende scherven. Wat resteert is vaak gestamel, maar niet dat van een wanhopige dichter die het onzegbare niet weet te verwoorden. Hirs probeert eerder vrolijk en opgewekt het zegbare in factoren te ontbinden. Haar poëzie is door en door geconstrueerd, terwijl het uitgangspunt vaak een gorteriaanse zintuiglijke ervaring is. Ze schrijft sensitieve verzen die op eigenzinnige wijze een verbinding tot stand proberen te brengen tussen romantiek en mathematica.

Een belangrijk motief in gestamelde werken is het aanbreken van een nieuwe dag, het wakker worden om de ogen te openen voor het licht. In het eerste gedicht trekken de ogen er ’s morgens vroeg als vlinders op uit. In de volgende regels bloeien klaprozen en korenbloemen op en worden dromen vergeleken met zijderupsen die een verliefde zon tegemoet gaan. Wat zij spinnen is echter geen zijde, maar taal. Zodra je op het niveau van woorden en woordgroepen probeert te zien wat er nu eigenlijk staat, raak je verdwaald, maar als je het gedicht enkele malen hardop leest, ontstaat er een overtuigend geheel. De tweede reeks behelst een intrigerend procédé van onttakeling en herhaalde assemblage. Het materiaal wordt aangeleverd in het openingsgedicht.

Hirs laat woordgroepen en zinnen zo in elkaar overlopen dat er een meerduidige stroom van taal tot stand komt. Enkele regels verder wordt de mens treffend omschreven als een ‘huidrots van water’. We zijn hard en vloeibaar tegelijk. Hetzelfde geldt voor de gedichten, degelijke constructies die even ongrijpbaar zijn als water.”

Dichtbundels
Bij Uitgeverij Querido verschijnt haar eerste dichtbundel Locus (1998), gevolgd door Logos (2002), [speling] (2005), Geluksbrenger (2008), gestamelde werken (2012), en verdere bijzonderheden (2017). Uit deze bundels worden gedichten geselecteerd voor De 100 beste gedichten van 1998, 2002, 2005, 2008 en 2012, uitgegeven door Meulenhoff in de daaropvolgende jaren. De bundels Logos, Geluksbrenger, en gestamelde werken verschijnen daarnaast ook als digitale poezie online. In 2013 verschijnt haar Engelstalige debuut Curvices and musicles als bibliofiele uitgave bij Uitgeverij Vleugels. Haar eerste dichtbundels in het buitenland zijn ein tag (Berlin: hochroth Verlag, 2014) en život mogućnosti (Banja Luka: Biblioteka Prevodi, 2014) in respectievelijk Duitse en Servische vertaling. In 2017 verschijnt haar meertalige verzamelbundel gestammelte werke bij de Duitse uitgeverij kookbooks, Berlijn. Zie ook het volledige overzicht van alle gepubliceerde gedichten.


Digitale poëzie
Curvices Amsterdam app (i.s.m. Cox & Grusenmeyer, Yvan Vander Sanden, Machiel Spaan), 2015. Lees meer
Curvices app (i.s.m. Cox & Grusenmeyer, Yvan Vander Sanden, Machiel Spaan), 2013. Lees meer
• Zichtboek van gestamelde werken (i.s.m. Cox & Grusenmeyer), 2012. Lees meer
Geluksbrenger online, (i.s.m. Harm van den Dorpel), 2011. Lees meer
Family Tree app (i.s.m. Harm van den Dorpel), 2006.
Logos digitaal (i.s.m. Matt Lee), 2003. Lees meer
 

Muziek

Rozalie Hirs: Platonic ID (Amsterdam: Attacca Productions, 2007; sleeve design: FokkeWubbolts)“Schoongewassen, zo zou je de muziek van Rozalie Hirs (1965) kunnen noemen. En helder van betoog, want Hirs weet vaak in een paar gebaren een wereld te scheppen. Daarbinnen is de schoonheid van klank belangrijker dan het exposeren van technieken of het blootleggen van structuren. Ook opvallend: hoewel Hirs’ uitgangspunten bijna altijd streng en uitgebeend zijn, staat ze zichzelf in tweede instantie een grote mate van intuïtie toe. En laat haar muziek zich aanhoren als een feest van associaties, binnen het perceel dat ze voor zichzelf heeft neergelegd. Dat wil overigens niet zeggen dat de Nederlandse componiste enkel op haar gevoel afgaat bij het construeren van haar werken. Integendeel. Onder de op het eerste oor eenvoudige gestes schuilen verfijnde methodes, vaak op wis- of natuurkundige grondslag. Misschien heeft dat wel te maken met Hirs’ achtergrond als scheikundig ingenieur, waarvoor ze werd opgeleid voordat ze haar leven in dienst van de muzen stelde. Met dat wiskundige skelet onder haar muziek hoef je je als argeloze luisteraar overigens niet bezig te houden. Hirs lijkt je vooral de zachte, glimmende huid van haar klanken te willen tonen. En die wordt in haar laatste stukken steeds warmbloediger en bezielder.” Anthony Fiumara, cd-tekst Platonic ID

Rozalie Hirs: Pulsars (Amsterdam: Attacca Productions, 2010; sleeve design: FokkeWubbolts)“what is inside? / inside a word you mean?’ Met die vragen begint de tekst van Pulsars, een elektronisch werk van Rozalie Hirs. Het zijn toepasselijke woorden voor een componist wier werk sterk gericht is op de innerlijke werking van klank en taal, zowel op het fysieke niveau van akoestiek en perceptie als op het niveau van uitdrukking en betekenis. Voor Hirs is “betekenis” zelf al een fysiek verschijnsel, omdat betekenissen worden geproduceerd en gerecipieerd door neuronen in ons lichaam. Zo bezien zijn woorden fysieke dingen: niet alleen omdat het klanken zijn en dus onderhevig aan de wetten van de akoestiek, maar ook omdat betekenis zelf een proces in het lichaam is, en dus een natuurverschijnsel. Oftewel, binnenin de woorden kunnen we de natuur zelf aan het werk zien.
Uiteraard zijn woorden tegelijk ook cultureel – het zijn communicatiemiddelen. Ook dat aspect is te vinden in de geciteerde regels: de vragen worden aan een ‘you’ gesteld. Maar deze ‘you’ verschijnt pas na de hoofdvraag, ‘what is inside, inside a word?’ Dit wijst erop dat cultuur pas na de natuur komt: het is de natuur van onze lichamen en onze neuronen die ons laat beschikken over woorden en betekenissen, en ons daarmee een cultuur laat opbouwen.” Samuel Vriezen, cd-tekst Pulsars

Orkestwerken (15 of meer spelers)

The honeycomb conjecture (2015) 13′
2fl, ob, cl, bcl, fg, 2cor, 2trp, btrb, 2perc, pf, 2vln, 2va, 2vc, cb, elektronische klanken

Atlantis ampersand (music, text: Rozalie Hirs; 2015) 22′
2fl, cl, bcl, cfg, cor, trp, trb, acc, 2perc, pf, 8-stemming solistenkoor 2-2-2-2 (of koor minimaal 32-stemmig), 2vln, va, vc, cb, elektronische klanken

Lichtende drift (2014) 10′
strings 6-6-5-4-2 divisi

Ain, silabar ain (2013) 20′
cl, 5sax, 5trp, 5trb, tba, e-gt, b-gt, pf, 2perc (deel I: partituur; deel II: open partituur voor improvisatie)

Roseherte (2008; rev. 2014) 15′
3-3-3-3, 4-3-3-1, 4perc, cel, pf, arp, str 16-14-12-10-8, elektronische klanken (versie voor groot symfonie-orkest, 2008)
2-2-2-2, 2-2-2-1, 2perc, pf, arp, str 6-6-4-4-2 divisi, elektronische klanken (versie voor orkest, 2014)

Platonic ID (2006) 18′
picc, fl, cl, bcl, pf 4-hands, 2vln, 2va, 2vc, cb (of met strijkorkest)

Book of mirrors (film: Joost Rekveld; 2001) 11′
fl, ob, cl, fg, cor, trp, trb, arp, e-gt, pf, 2perc, 2vln, 2va, 2vc, cb
 

Werken voor ensemble (4-14 spelers)

parallel world and sea (2017-18) 25′
i. parallel world [breathing]
ii. parallel sea [to the lighthouse]
fl, cl, cor, trp, 2arp, 2perc, vln, va, vc, cb, elektronische klanken

parallel sea [to the lighthouse] (2018) 12′
fl, cl, cor, trp, 2arp, 2perc, vln, va, vc, cb, elektronische klanken

parallel world [breathing] (2017) 13′
fl, cl, 2arp, perc, vln, va, vc, elektronische klanken

Nadir (2014) 20′
2vln, va, vc, elektronische klanken

Arbre généalogique (music, poem: Rozalie Hirs; 2011) 22′
fl/afl, ob/ca, cl/bcl, fg/cfg, cor, perc, pf, sop, 2vl, va, vc, cb, elektronische klanken

Zenit (2010) 15′
2vln, va, vc

Venus [evening star] [invisible] [morming star] (2010) 20′
6perc (vibrafoons, crotales, plaatklokken, gestreken bekkens, sixxen), 6-kanaals elektronische klanken

Little whale and the ice (2010) 13′
fl, fl/afl, cl/bcl, asax/ssax, bsax/asax, cor, trp, 2trb, tba, perc, pf, e-git, b-git

• a-book-of-light (2003) 17′
fl, ob, cl, cor, trp, pf, perc, vln, va, vc, cb, elektronische klanken

Sacro Monte (1997) 11′
fl, cl, cor, perc, pf, 2vln, va, vc, cb
 

Kamermuziek (1-3 spelers)

meditations (2017) 11′
i. on continuity
ii. on repetition
iii. on tenderness
iv. on lines
v. on imitation
pf, elektroakoestische klanken

On Tenderness (2017) 7′
i. on tenderness
ii. on lines
iii. on imitation
pf, elektroakoestische klanken

Infinity Stairs (2014) 10′
fl, bcl, e-gt, elektronische klanken

article 8 [infinity] (2014) 11′
fl (of basfl), elektronische klanken

article 6 [six waves] (2013) 10′
e-gt, elektronische klanken

article 7 [seven ways to climb a mountain] (2012) 13′
bcl, elektronische klanken

article 5 [dolphin, curved time] (muziek, tekst: Rozalie Hirs; 2008) 8′
sop

article 4 [map butterfly] (2004) 10′
vln (va)

article 1 to 3 [the] [aleph] [a] (2003) 12′
pf

article 0 [transarctic buddha] (2000) 8′
perc (vibrafoon, cowbells of thai gongs, crotales, 23 gestemde stenen)
 

Vocale muziek, op eigen poëzie

Atlantis ampersand (music, text: Rozalie Hirs; 2015) 22′
2fl, cl, bcl, cfg, cor, trp, trb, acc, 2perc, pf, 8-stemming solistenkoor 2-2-2-2 (of koor minimaal 32-stemmig), 2vln, va, vc, cb, elektronische klanken

• Drie songs voor Curvices: Proofs of Love, Words roll into brightness, This singing of tongues (Engels; 2013) 8′
stem, e-gt, b-gt, drums

Arbre généalogique (music, poem: Rozalie Hirs; 2011) 22′
fl/afl, ob/ca, cl/bcl, fg/cfg, cor, perc, pf, sop, 2vl, va, vc, cb, elektronische klanken

article 5 [dolphin, curved time] (Nederlands of Engels; Engelse vertaling: Willem Groenewegen; 2008) 8′
sop
 

Muziek met spreekstem, op eigen poëzie

Tijd en sintel (Nederlands of Engels; Engelse vertaling: Mia You; 2016) 8′
spoken voice, 31-tone organ & electronic sounds

In state of [war] (Nederlands; 2013) 8′
12 spoken voices

• Zeven tracks voor Curvices: Six destinations, Aurora borealis, Ladders of escape, Too many snakes here, Climbing a small rock, Substance of memory, Lines of moving about desert, salt water, cities (Engels; 2013) 21′
spreekstem, electro-akoestische & elektronische klanken

Bridge of Babel (meertalig; 2009) 7′
spreekstem, elektronische klanken

Curved space (Nederlands of Engels; Engelse vertaling: Donald Gardner; 2009) 27′
spoken voice, fl, bcl/cbcl, try/lapsteel gt, pf, cb, live electronics

Poetry pieces I-III [heaven bleak, dolphin, family tree] (Nederlands, Engels of Dutis; Engelse vertalingen: Willem Groenewegen, Donald Gardner; 2008) 5′
spreekstem, elektronische klanken

Pulsars movement IV (Engels: 2007) 6′
spreekstem, elektroakoestische soundtrack

Vlinders, gras (Nederlands: 2007) 5′
4 spreekstemmen

Aan de zon, de wereld (Nederlands; 2006) 11′
spreekstem, elektroakoestische soundtrack

Van het wonder is woord (Nederlands; 2005) 3′
spreekstem, elektroakoestische soundtrack

Klangtext, Textklang (Duits; muziek: Rozalie Hirs, James Fei; 2004) 27′
spreekstem, analoge electronica (open partituur)

A throwaway coincidence that determined everything (Engels/meertalig; film: Paul Leyton; 2004) 2′
spreekstemmen, soundtrack voor film

In LA (Nederlands, 2003; Engels, 2010) 18′
6 spreekstemmen
 

Elektroakoestische muziek

• Luisterhuis (2017) 37′
elektroakoestische compositie voor architectonische sculptuur/ installatie (ruimtelijk ontwerp: M3H architecten)

• Hilbert’s Hotel (2015) 8′
MIDI-gestuurd 31-toons orgel, elektronische klanken

Interlude for Curvices (2013) 18′
elektroakoestisch

Pulsars delen I-III, V (2007) 22′
elektroakoestisch

Geluksbrenger (2010) 10′
elektronische muziek voor de gelijknamige website

For Morton Feldman (2000) 12′
elektroakoestisch
 

Solopublicaties

Dichtbundels (Nederlands)
verdere bijzonderheden. Amsterdam: Querido, 2017. ISBN 978-90-214-0857-6. 56pp.
gestamelde werken. Amsterdam: Querido, 2012. ISBN 978-90-214-4243-3. 88pp.
Geluksbrenger. Amsterdam: Querido, 2008. ISBN 978-90-214-3503-9. 76pp.
Het komt voor (beeld: Marijke van Warmerdam). Hilversum: Uitgeverij 69. 2008. Bibliofiel. 14pp.
Speling. Amsterdam: Querido, 2005. ISBN 90-214-6734-8. 56pp.
Logos. Amsterdam: Querido, 2002. ISBN 90-214-6708-9. 48pp.
Locus. Amsterdam: Querido, 1998. ISBN 90-214-6643-0. 56pp.

Rozalie Hirs: gestamelde werken (Amsterdam: Querido, 2012)

Rozalie Hirs: Geluksbrenger (Amsterdam: Querido, 2008)

Rozalie Hirs: Speling (Amsterdam: Querido, 2005)

Rozalie Hirs: Logos, 2002 (omslagontwerp: Brigitte Slangen)

Rozalie Hirs: Locus (Amsterdam: Querido, 1998)

 
Dichtbundels in andere talen
gestammelte werke (Duitse vertaling: Daniela Seel, Rozalie Hirs, Ard Posthuma; Franse vertaling: Henri Deluy, Kim Andringa, Daniel Cunin; Spaanse vertaling: Diego Puls; Engelse vertaling: Donald Gardner, Willem Groenewegen, Moze Jacobs; Russische vertaling: Nina Tarhan Mouravi; Zweedse vertaling: Boerje Bohlin; Chinese vertaling: Aurea Sison; Albanese vertaling: Papleka Anton; Servisch-Kroatische vertaling: Jelica Novaković, Radovan Lucic; Litouwse vertaling: Ausra Gudaviciute, Gytis Norvilas), Berlin: kookbooks, 2017. Duitsland. ISBN 978-39-374-4567-0. 240pp. Bestel op Amazon.
život mogućnosti (Servische, Kroatische vertaling: Jelica Novaković, Radovan Lučić), Banja Luka: Kuća Poezije/Biblioteka Prevodi, 2014. Bosnia & Herzegovina. ISBN 978-99-955-8050-6. 124pp.
ein tag (Duitse vertaling: Ard Posthuma, Jan Oberländer, Rozalie Hirs). Berlin: hochroth Verlag, 2014. Duitsland. ISBN 978-3-902871-50-3. 40pp. Bestel online
Curvices and musicles (Engelstalig). Bleiswijk: Uitgeverij Vleugels. 2013. Nederland. Bibliofiel. 24pp.

Rozalie Hirs: zivot mogucnosti (Banja Luka: Korice, 2014)

Rozalie Hirs: ein tag (hochroth Verlag, Berlin, 2014) cover

 
Geluidsdragers
Pulsars. Amsterdam: Attacca Productions, 2010.
Platonic ID. Amsterdam: Attacca Productions, 2007. bestel
In LA. Boxtel: Drukkerij Tielen, 2003.
Sacro Monte. Amsterdam: MCN, NMClassics, 1998.
Invisible Self. Enschede: CSTM, 1997.

Rozalie Hirs: Pulsars (Amsterdam: Attacca Productions, 2010; sleeve design: FokkeWubbolts)

Rozalie Hirs: Platonic ID (Amsterdam: Attacca Productions, 2007; sleeve design: FokkeWubbolts)

Rozalie Hirs: In LA (Boxtel: Drukkerij Tielen, 2003; sleeve design: FokkeWubbolts)

Rozalie Hirs: In LA (Boxtel: Drukkerij Tielen, 2003; sleeve design: FokkeWubbolts)

Rozalie Hirs: Sacro Monte (Amsterdam: Donemus, 1999; sleeve design: Mack van Gageldonk)CD-cover-1997

 

Bloemlezingen, anthologieën

Bloemlezingen (poëzie)
Haar gedichten verschenen in bloemlezingen en literaire tijdschriften in Nederland, België, Canada, Frankrijk, Duitsland, en Mexico.

Henri Deluy: Poètes Neérlandais de la modernité (Paris: Le temps des cerises, 2011)

 
Anthologieën (muziek)
Haar muziekcomposities verschenen op de volgende cds:
Electric Language, Wiek Hijmans (muziekcomposities door onder anderen Morton Feldman, Christian Wolff, Rozalie Hirs, Alison Cameron), Amsterdam: Attacca Productions. 2018.
Six, Slagwerk Den Haag (muziekcomposities door Peter Adriaansz, Maarten Altena, Luiz Yudo, Tom Johnson, Xenakis, Steve Reich, and Rozalie Hirs), Amsterdam: Attacca Records. 2015.
Ladder of Escape 11, Fie Schouten (muziekcomposities door Karlheinz Stockhausen, Mauricio Kagel, Rozalie Hirs, Robin de Raaff, Unsuk Chin), Amsterdam: Attacca Records, 2014. bestel
Anthology of Dutch Electronic Music 1999-2000, Amsterdam: Basta Music/ MCN, 2011.
Red, White & Blues, Marcel Worms, Amsterdam: Attacca Productions, 2010. bestel
Traces, Spuren. Johannes Fischer. Leipzig: Genuin/ Deutschlandradio, 2009.
Works for Percussion (muziekcomposities door Cage, Xenakis, Ferneyhough, Volans, Javier Alvarez, Rozalie Hirs, Arnold Marinissen, Willem Boogman, Michel van der Aa), Arnold Marinissen, Amsterdam, 2002.
Soundscape Amsterdam. Ssccd 001. Amsterdam: Staalplaat. 1995.
Music Box. 32 composities voor speeldoos. EW 9413. Hilversum: VPRO Eigen Wijs, 1994.

150909-SlagwerkDenHaag-Six-featuring-Reich-Xenakis-and-Venus-by-RozalieHirs

Fie Schouten: Ladder of Escape, works by Karlheinz Stockhausen, Maurizio Kagel, Rozalie Hirs, Robin de Raaff, Unsuk Chin (Attacca Productions, 2014)

Anthology of Dutch electronic music 1999-2010 (Amsterdam: Basta Music, 2011)

Red, white & blues (Amsterdam: Attacca Productions, 2007)

Johannes Fischer: Traces (Genuin, 2009)

ArnoldMarinissen-Works-for-Percussion

Soundscape Amsterdam (CEM, 1995)

Music Box (Hilversum: VPRO Eigen Wijs, 1994)


Columns
Gedurende het seizoen 2013/14 was Rozalie Hirs columnist voor Preludium (Programmablad voor Concertgebouw en Koninklijk Concertgebouworkest).
• R. Hirs, ‘Zo ben je, zo ben je niet’, Preludium jaargang 72 nr.10, Amsterdam, juni 2014.
• R. Hirs, ‘Longkruid’, Preludium jaargang 72 nr.8, Amsterdam, april 2014.
• R. Hirs, ‘Spiegelen’, Preludium jaargang 72 nr.7, Amsterdam, maart 2014.
• R. Hirs, ‘Pingpongballen’, Preludium jaargang 72 nr.4, Amsterdam, december 2013.
• R. Hirs, ‘Luisteren’, Preludium jaargang 72 nr.2, Amsterdam, oktober 2013.

Onderzoek, software

• R. Hirs, ‘Zeitgenössische Kompositionstechniken und OpenMusic: Murail’s Le Lac’ (vert. L. Haselböck), Klangperspektiven (herausgegeben von Lukas Haselböck), Wolke Verlag, Hofheim, 2011. pp 119–164. ISBN 978-393-600-081-8.
• R. Hirs, B. Gilmore, eds., Contemporary Compositional Techniques and OpenMusic, Collection Musique/Sciences, Paris: Editions Delatour/IRCAM, 2009. ISBN 978-275-210-080-1.
• R. Hirs, ‘Frequency-based compositional techniques in the music of Tristan Murail’, Contemporary Compositional Techniques and OpenMusic, Collection Musique/Sciences, Paris: Editions Delatour/IRCAM, 2009. pp 93–196. ISBN 978-275-210-080-1.
• R. Hirs, ‘On Murail’s Le lac’, D.M.A. dissertation, Columbia University/New York, Ann Arbor: ProQuest, 2007; Contemporary Compositional Techniques and OpenMusic, Collection Musique/Sciences, Paris: Editions Delatour/IRCAM, 2009. pp 45–89. ISBN 978-275-210-080-1.

Rozalie Hirs, Bob Gilmore: Contemporary Compositional Techniques and OpenMusic (Paris: IRCAM/Delatour, 2009)Boek en software (Engels)

Media, onderscheidingen


Interviews
Mijn muziek stroomt, intuïtief, zacht. Joep Stapel. Cultuur bijlage, NRC/ NRC Next, 11 mei 2018.
• Inspiratie is de ruimte waar nieuwe dingen ontstaan. Joep Stapel. NRC online, 9 mei 2018.
Alles is onderzoek: een gesprek met Rozalie Hirs [interview]. Johan de Boose. Poëziekrant 6/2017. Poëziecentrum, Gent, België, december 2017.
• van roos tot enig glaswerk [lezing]. Frans van Gurp (redactie), Wouter Pleijsier (presentatie). NTR Podium/ Radio 4, 18 november 2017.
• Het Luisterhuis [interview, radioreportage]. Robert-Jan Booij. NTR Podium/Radio 4, 9 november 2017.
Klankstappen met Rozalie Hirs. Griet Menschaert. Gonzo Circus #GC 129 (print en online), België, 31 augustus 2015.
Tussen toon en woord. Rozalie Hirs, onderzoeker van klank en woorden [interview; Dutch & English]. Joep Christenhusz. Muziek mèt, November Music, Den Bosch, 7 november 2014.
Leven, mogelijkheden [interview]. Mila Vojinovic. Paukenslag! Nr.14, Universiteit van Belgrado, Servië, juni 2014.
Het gaat allemaal over keuzes maken [interview]. An Prudon, Aafje de Roest. Vooys, Amsterdam, mei 2014.
• De schrijfkamer: Rozalie Hirs [interview, lezing]. Kenneth van Zijl. Knetterende Letteren, NTR televisie, april 2013.
Podcast: Rozalie Hirs [interview]. Ryan Van Winkle. Scottish Poetry Library, december 2012.
• De Avonden: Rozalie Hirs en gestamelde werken [interview, lezing]. Jeroen van Kan. VPRO Radio, 17 oktober 2012.

• Eeuwig nieuw [interview Willem de Bordes, Henk Heuvelmans, Rozalie Hirs, Ralph van Raat, Arthur Wagenaar]. Floris Don. NRC Cultureel Supplement, 6 september 2012.
• Beyond the notes [interview Michel v.d. Aa, Rozalie Hirs], Gaudeamus Muziekweek, september 2011.
• Talent, inspiratie en een beetje geluk [interview Rozalie Hirs, Tadeusz Wielecki, Miguel Azguime]. Floris Don. Gaudeamus Muziekweek/ VPRO Gids, september 2011.
• Bij een beschaving hoort kunst [interview]. Claudia Kammer. NRC weekend, 23 april 2011.
• Een ode aan het leven [interview]. Vrouwkje Tuinman. Opzij, februari 2010.
Anke Brouwer en Rozalie Hirs [interview Anke Brouwer, Rozalie Hirs]. Agnes van der Horst, Nederlandse Muziekdagen 2008, NPO televisie, november 2008.
Dubbeltalenten: Rozalie Hirs – Ik speel als ik werk [interview]. Victor Schiferli. Hollands Diep, zomernummer 2007.
• Dialogisch 44: Rozalie Hirs. Peter de Groot. Krakatau 44 , Rotterdam, The Netherlands, 2007.
• Cantina: Rozalie Hirs [interview]. Aad van Nieuwkerk. VPRO Radio, 14 november 2006.
• Café Sonore: Rozalie Hirs en Pulsars [interview]. Armeno Alberts. VPRO Radio, 23 mei 2006.
Na zeshonderd milliseconden [interview]. Remco Ekkers. Poëziekrant 5, september-oktober 2005, Poëziecentrum, Gent, België, 2005.
• De Avonden: Rozalie Hirs en Platonic ID [interview]. Wouter Pleijsier. VPRO Radio, 9 juni 2005.
De kleine zaal: Rozalie Hirs [interview]. Arnoud van Adrichem. De Contrabas, 2005.
Rozalie Hirs toont de zachte glimmende huid van de klanken in haar muziek en poëzie [interview]. Anthony Fiumara. Trouw, 23 februari 2005.
• Rozalie Hirs [interview]. Erik Voermans. In het diepe. Het Parool, vrijdag 27 augustus 1999.
Hallo noten, wat gaan we doen? [interview]. Ivo Postma. De Gelderlander, 27 maart 1999.
• Twee aankomende componisten en de macht van de vijftig-plus generatie [interview Caroline Berkenbosch, Rozalie Hirs]. Hugo Blom. VPRO Gids 51, 1994.


Essays (solo)
Zingen in tongen – Over de poëzie van Rozalie Hirs. Alain Delmotte. De Schaal van Digther. Wingene, België, 8 juni 2018.
Vrijheid van inkt. Logos (2002) van Rozalie Hirs. Jeroen Dera. Bundels van het nieuwe millenium (J. Dera, C. De Strycker, red.). Vantilt|Poëziecentrum, Gent, België, 2018. pp 36-45.
• ‘Ritmische analyse; Tekstbetekenis zonder ritme; Bijdrage van ritme aan de betekenis: Hirs’, Georganiseerd geweld in performancepoëzie: Cognitieve ritmische analyses van Rozalie Hirs’ ‘Stamboom’ en ‘Handelsreiziger in intertekstualiteit’ van Bardthesque. Master’s thesis. Maarten Robberechts. Vrije Universiteit Brussel, België, 2015. pp 38-50, 57-62, 69-76.
Curvices Amsterdam van Rozalie Hirs. Een poëtische verkenning van geest en wereld. René van Peer. 2015.
Voelen denken. Laurens Ham. život mogućnosti (vertaling: Jelica Novaković, Radovan Lučić), Kuća Poezije/Biblioteka Prevodi, Banja Luka, Bosnia and Herzegovina, 2014.
Zonder een lettergreep knoppen betasten. Wordt de poëzie van Rozalie Hirs steeds beter? Piet Gerbrandy. nY #20, 2014.
Zeg me of hinkelend een werkelijkheid gaat. Rozalie Hirs’ gestamelde werken: een horizontale lectuur. Jeroen Dera. DW B 2013/ 4, Dietsche Warande & Belfort, Gent, 2013.
Gekromde ruimtes. Het oeuvre van dichteres – componiste Rozalie Hirs. Jeroen Dera. Ons Erfdeel, Septentrion, n° 2 / 2012.
• ‘Vormen’ van Rozalie Hirs. Hans Groenewegen. Met schrijven zin verzamelen – over poëzie in de Lage Landen, Uitgeverij Wereldbibliotheek, Amsterdam, 2012.
Onontregeling. Over het werk van Rozalie Hirs. Laurens Ham. nY #11 (in druk), 2011; nY web (online), 12 december 2011.
Tussen klank en kristal. Rozalie Hirs: een portret. Joep Stapel, Donemus|Muziekcentrum Nederland, Amsterdam, 2010.
Componist op de voorgrond: Rozalie Hirs. Joep Stapel. Muziekcentrum Nederland (online), 26 mei 2010.
Vogels, woorden en sterren. Rozalie Hirs en de compositie van het innerlijke leven. Samuel Vriezen. Pulsars, Attacca Productions, Amsterdam, 2010.
• Intertekstualiteit in de poëzie van Rozalie Hirs. Masterscriptie. Renske Ankoné (begeleider: Prof. Jaap Goedegebuure). Taal en Cultuur, Universiteit Leiden, 2010.
De zachte, glimmende huid van klank. Anthony Fiumara, Platonic ID, Attacca Productions, 2007.
• Dichtende componisten: Rozalie Hirs. Els van Swol. Mens en Melodie 6/6, 2004.
Speling. Künstlerblätter der Werkstatt Junge Akademie 2004. Cees Nooteboom. Akademie der Künste, Berlijn, Duitsland, 2004.


Recensies (solo)
Zingen in tongen – Over de poëzie van Rozalie Hirs. Alain Delmotte. De Schaal van Digther. Wingene, België, 8 juni 2018.
Zingen in de bus. Els van Swol. Literair Nederland, 11 juni 2018.
Met lichtsnelheid langs de zinnen bewegen. Obe Alkema. NRC Boeken, 27 april 2018.
Signalement: verdere bijzonderheden. Bob Vanden Broeck. De Reactor, 4 maart 2018.
Rozalie Hirs – Wakkere paarden. Remco Ekkers. Ooteoote weblog, 16 februari 2018.
In Sprachen denken. Bernd Leukert. Faust Kultur, Duitsland, 25 januari 2018.
Zes bestemmingen. Edwin Fagel. Awater Winter 2018, 23 januari 2018.
Voelen slokt denken. Remco Ekkers. Tzum weblog, 16 januari 2018.
Kies je vrijheid en wel nu. Dieuwertje Mertens. Parool, 30 december 2017.
Gedichten om hardop van te genieten. Eric van Loo. Meander Magazine, 22 december 2017.
Polyfone Bedeutungsströme. Marcus Neuert. Fixpoetry, Duitsland, 14 augustus 2017.
• Zeg maar ja tegen het leven (Boek van de dag). Leidsch Dagblad, 1 augustus 2013.
De rijpgrage bomen buigen. Arie van den Berg. NRC Boekenbijlage, 4 januari 2013.
Poëzie voor scheppende lezers. Joost Baars. Poëzekrant 7-8/12, Poëziecentrum, Gent, België, 2 januari 2013.
Een huidrots van water. Piet Gerbrandy. De Groene Amsterdammer, 31 oktober 2012.
Alomvattend onpersoonlijk. Bas Belleman. Awater Najaar 2012/ jaargang 11 nummer 3, 2012.
Tussen wonderschoon en bevreemdend in. Ricco van Nierop. De Recensent, 10 oktober 2012.
Uitslaande vleugels. Jane Leusink. Tzum weblog, 3 oktober 2012.
Rozalie Hirs: Pulsars. Jochem Valkenburg. NRC, 2010.
Door het water gladgemaakte kiezels. Edwin Fagel. De Recensent, 23 september 2009.
• Rozalie Hirs: Geluksbrenger. Paul Demets. De Morgen, België, 1 juli 2009.
Boek van de week: Geluksbrenger. Bart Vonck. Vlabin-vbc, België, 15 juni 2009.
Thuiskomen in een molen. Alain Delmotte. Poëzierapport, België, 14 mei 2009.
Geluksbrenger. Albert Hagenaars. Nederlandse Bibliotheek Dienst, februari 2009.
Het vlindert op en neer. Laurens Ham. Awater poëzietijdschrift, winter 2009.
• Anderer Umgang mit Sprache [German]. Bitterfeld, Mitteldeutsche Zeitung, Duitsland, 6 juni 2008.
Oorspronkelijk. Patricia Werner Leanse. Opzij, oktober 2007.
Hirs’ Platonic ID. Siebe Riedstra. Luister, Tijdschrift over klassieke muziek, september 2007.
Hirs’ Platonic ID – diverse instrumentale composities. Maarten Brandt. De Stentor, Apeldoorn. september 2007.
• Aufgeregt bis zur letzten Zeile/ Spielerisch die Poesie entdecken [German]. Bitterfeld, Mitteldeutsche Zeitung, Duitsland, 26 augustus 2007.
Tere wondertjes. Jochem Valkenburg. NRC, 20 juli 2007.
Schellen en Keien. Roland de Beer. Volkskrant, 12 juli 2007.
• In het donker komt de taal tot leven. Rolf Bosboom. PZC, 6 december 2006.
Een lied om elkaar mee gedag te zeggen. Tsead Bruinja. VPRO Boeken, Avondlog, 27 oktober 2005.
Taal opslokken. Johan Sonnenschein. Awater Poëzietijdschrift, Najaar 2005.
Wat doen de regels? Edwin Fagel. De Recensent, 20 september 2005.
• Cocktailpartydoofheid. Wam de Moor. De Gelderlander, Nijmegen, 8 september 2005.
• Vruchtbaarheidsverzen. Rob Schouten. Republiek der Letteren, Vrij Nederland, 3 september 2005.
Over een beginregel en zijn gevolgen. Alain Delmotte, Poëzierapport, 17 augustus 2005.
Het ene is in het vele. Rutger Cornets de Groot. Meander literair magazine 271, 17 juli 2005.
• Modern in de zin dat het alle kanten uit kan schieten. Enno de Witt. De Roskam, Almelo, 24 juni 2005.
• Orkaan langs het netvlies. Esther Segaar, Surplus: Vrouwenboekenkrant Volume 6 Aflevering 5, 2002.
Avontuur van lichaam en kosmos. Remco Ekkers. De Leeuwarder Courant, 28 juni 2002.
Het lichaam als poëtische puzzel. Eric de Kok. Noord-Hollands Dagblad, 13 juni 2002.
Locus. Dirk de Geest. Leesidee, september 1998.
Poëzie als brood. Remco Ekkers. De Leeuwarder Courant, 28 augustus 1998.
Hoor je stem van een andere zijde. Hans Groenewegen. ‘Hirs speelt met maskers’, HN-Magazine, 15 augustus 1998.
Uit de diepzee weinig nieuws. Rob Schouten. De Republiek der Letteren, Vrij Nederland, 27 juni 1998.
Lyrische scheikunde. Rogi Wieg. Het Parool, 8 mei 1998.

Wanneer je verdere bijzonderheden, de zesde bundel van Rozalie Hirs, openslaat, begint direct een duidelijke stem te klinken. Een bescheiden, maar heldere stem, die de muzikaliteit (en de semantiek) van de taal optimaal uitbuit. Edwin Fagel, Awater

Wie het consistente oeuvre van Hirs volgt, weet dat ruimte een fascinatie van de dichter is, preciezer: de aanwezigheid van het lichaam in die ruimte. Het eerste dat bij verdere bijzonderheden opvalt, ten opzichte van de eerdere bundels, is de vormvastheid. Het maakt de gedichten op een bepaalde manier concreter, intenser. Lichamelijker. Edwin Fagel, Awater

Het geheel heeft een opgewekt, monter karakter. Zo gaan we op weg. We gaan dat doen. Het pad dat we kiezen is voor ons. Er is stof, er zijn ‘slangen en glinsterend zand’. Vanwege die slangen besluiten we vannacht niet buiten te kamperen. We hebben enge dromen, maar de volgende morgen eten we pannenkoek met stroop en boter en vertelt de moteleigenaar over een film van lang geleden. Er wordt gekust, in bad gegaan, een modern museum bezocht, friet gegeten, ‘zeg maar’ gezegd. Taal klinkt als muziek, soms met een dissonant. Woorden verwijzen naar werkelijkheden, dromen, herinneringen. De lezer moet het lezen en herlezen, hardop, misschien proberen te zingen. Remko Ekkers, Tzum

Dit is het universum van Gorter, Van Gogh en Debussy, een lyriek van de vreugde die in losse stippen en vegen het aanbreken van een dag evoceert. Het oog wordt een vlinder, die de zon -zelf een oog- tegemoet vliegt, na zijden draden van dromen te hebben gesponnen. Gestamelde werken is een prachtige bundel. Piet Gerbrandy, nY

De poëzie van Hirs intrigeert me. Bovenal lijkt ze op onderzoek uit. En dat onderzoek is een poëtisch avontuur. Ook voor nieuwsgierige lezers. Arie van den Berg, NRC

Een zeer veelzijdige poëzie, kortom. Een muzikale poëzie, ook. Een prachtige poëzie die zich niet gemakkelijk gewonnen geeft, die afstoot en aantrekt, die steeds meer fascineert, die ten slotte de lezer niet meer loslaat. Edwin Fagel, De Recensent

Ze brengt de woorden aan het dansen. Ze schrijft gedichten met balletschoentjes aan. Dansen is denken in lichaamstaal. De bouwsels van de zinnelijkheid. En dansen is bewegelijkheid, soepelheid. Haar poëzie is merkwaardig elastisch. Haar gedichten slingeren van zin tot zin, steeds sneller, steeds roekelozer. Alain Delmotte, Poëzierapport

Vooral in haar solocomposities, stuk voor stuk tere wondertjes van concentratie en verbeelding, lijkt het door gevarieerde herhaling verkennen van klankmogelijkheden een van de belangrijkste procédés. Jochem Valkenburg, NRC

Dat het systeem der elementen weinig geheimen kent voor Hirs, blijkt uit de hoge betoverende mengklankjes van haar article 0, uitgevoerd op metalen percussie en keien met toonhoogte. Roland de Beer, Volkskrant

Alle stukken zijn gebaseerd op in aanleg eenvoudige eb- en vloedbewegingen in combinatie met een ongekende rijkdom aan sonoriteiten. Wie als proef op de som wil kennismaken met Hirs’ geconcentreerde klanktaal moet absoluut het geraffineerde slagwerkstuk eens proberen, waarin we worden verrast door een geluid dat dicht tegen dat van een gamelan ensemble aanleunt, zij het dan bespeeld door één musicus (Arnold Marinissen). In feite zijn alle hier gedocumenteerde werken exquise stillevens in klank, die de luisteraar langzaam maar zeker hypnotiseren en zelfs in een eufore vervoering kunnen brengen. De intieme, kraakheldere weergavetechniek maakt van dit geheel een topproductie zonder weerga, die dan ook als een belangrijke aanwinst voor de Nederlandse muziek kan worden beschouwd. MB, De Stentor

Recensies, essays (collectief)
• Hoe Wiek Hijmans de elektrische gitaar solofähig maakt. Thea Derks. Cultuurpers, 19 juni 2018.
Zoete kleuren rukken op in de boekwinkel, ook bij onzoete stof. Erik van den Berg. De Volkskrant, 1 juni 2018.
Uit iedere noot van gitarist Wiek Hijmans spreekt een feilloze beheersing van toon en timbre. Frits van der Waa. De Volkskrant, 31 mei 2018.
Ladder of Escape 16 – Electric Language – Wiek Hijmans. Siebe Riedstra. Opus Klassiek. april 2018.
• Het vertaaljaar 2017 – De betrokken vertaalhemel. Ton Naaijkens. Filter 25:1, Uitgeverij Vantilt, Nijmegen, maart 2018.
• Een pratende gitaar, die in rare zinnen spreekt. Erik Voermans. Het Parool, Amsterdam, 17 maart 2018.
‘Kees the boy is onbedoeld grappig’. Een jolige Goethe, leuke Hirs en vreemde Thijssen trof Arjan Peters aan, ofwel drie varianten van humor. Arjan Peters. Volkskrant Magazine, 2 september 2017.
• Een poppenhuis bouwen is geen kinderspel. Kirsten Hannema. Volksrant Online, 15 april 2017.
• Het luisterhuis. Kirsten Hannema. Volkskrant Magazine, 15 april 2017.
Manifestatie voor iedereen met een dosis durfkapitaal. Peter Rings. Theaterkrant, 8 juni 2015.
• ‘Een nachtboot vol glinsterende athleten’, De lezer – van poëzie en mystiek. Hans Groenewegen. Historische uitgeverij, 2015. pp 144-181
Georganiseerd geweld in performancepoëzie. Master’s thesis. Maarten Robberechts. Vrije Universiteit Brussel, België, 2015.
Het strijkorkest klinkt als een reusachtige accordeon. Frits van der Waa. De Volkskrant Kunst & Cultuur, 28 november 2014.
• Het hoort er allemaal bij, liefst niet in een hokje. Frits van der Waa. De Volkskrant Kunst & Cultuur, 10 november 2014.
• Sprachkunst seit zehn Jahren. Martin Maurach. Frankfurter Allgemeine, Duitsland. 30 januari 2014.
• Fliegende Augen mit Federnden Flügeln. Gesa Esterer. Hessische/Niedersächsische Allgemeine (HNA), Kassel, Duitsland. 27 januari 2014.
Ladies’ time. Paul Demets. De Morgen, België, 16 januari 2013.
• Alles even mooi. Bertram Mourits. De Gids nr. 7, 2012
• Tijdschrift: Het liegend konijn. Paul Demets. De Morgen, België, 19 oktober 2011.
• Night of the Unexpected. Tim Sprangers, De Volkskrant, 10 september 2011.
• Zoek de speld in de hooiberg. Yra van Dijk. NRC Boeken/Levende literatuur, 12 mei 2011.
• Vernipperd komt het verzet van kunstenaars op gang. Claudia Kammer. NRC weekend, 23 april 2011.
• Klank en kleur: Inleiding. Joost de Vries. Klank en Kleur, De Groene Amsterdammer, Amsterdam, 29 augustus 2010.
• Luisteren. Elmer Schönberger. Klank en Kleur, De Groene Amsterdammer, Amsterdam, 29 augustus 2010.
Gérard Grisey’s spacetime epic receives its U.S. premiere at REDCAT. Marc Swed. Culture Monster, LA Times, USA, 10 May 2010.
• Poëzie wordt een filmpje, de dichter een visueel artiest. Stephanie van Strijen. NRC, 16 juni 2009.
• Stotijn fascineert in rust en kaalte. Jochem Valkenburg. NRC, 21 maart 2009.
• Composers of one sex but numerous styles. Allan Kozinn. Music Review. New York Times, 20 maart 2009.
• Poëzierecensies. Vrouwkje Tuinman. La Vie En Rose, januari 2009.
• Hamel: allemansvriend in Nederlandse muziek. Jochem Valkenburg. NRC, 10 november 2008.
• Hamels rare snuiters en een oase van tijdeloosheid. Frits van der Waa. Volkskrant Kunst & Cultuur, 10 november 2008.
• Interessante nieuwe klanken gecombineerd met een natuurlijke adem. Kees Arntzen. Kritieken. Trouw, 7 september 2006.
• In de ban van de blues. Roland de Beer. Volkskrant, 12 juli 2007.
• Reif für Holland. Anton Seigl. Süddeutsche Zeitung München, 26 september 2002.
Componisten bij de kassa. Frits van der Waa. De Volkskrant Kunst & Cultuur, 9 april 1999
Present. Emile Wennekes. NRC, 27 maart 1999.
Voor dichten niet dom genoeg. Kees Fens. Cicero, Volkskrant, 5 juni 1998.
• La natura inspira i compositori. La Stampa, Turijn, Italië, 29 april 1997.

Het hoogtepunt van de muziek is er al meteen in de middag: de wereldpremière van Atlantis ampersand door Rozalie Hirs. Het geluid van de instrumenten van het orkest gaat van zacht naar hard (crescendo) waarna een achtkoppig koor er nog een schepje bovenop doet. Hierna gaat de storm weer langzaam liggen (diminuendo) en wordt het weer stil. Dit wordt even vastgehouden en dan begint het geluid weer opnieuw aan te zwengelen, nu met andere akkoorden en toonsoorten, om daarna weer af te nemen en te versterven. Telkens opnieuw. Die opeenvolging van geluidsgolven met de zang als schuimkoppen werkt rustgevend, bijna hypnotiserend. Als in een volgend deel van het stuk de verschillende golven over elkaar heen rollen blijft die rustgevende deining bewaard zonder dat het geheel een branding wordt. Peter Rings, Theaterkrant

Componisten heb je, ook in Nederland, in twee soorten: de uitgaanstypes en de eigenaardige nisbewoners. Rozalie Hirs hoort duidelijk tot de tweede categorie. Haar bijzondere klankwereld wordt bevolkt door veelstemmige, spectrale akkoorden, waarin zo veel tonen dooreenklinken dat ze nauwelijks meer afzonderlijk waarneembaar zijn. In Lichtende Drift, het werk dat ze in opdracht van Amsterdam Sinfonietta heeft gecomponeerd, slaagt ze er op een gegeven moment in het strijkorkest te laten klinken als een reusachtige accordeon, met heel veel toetsen ingedrukt, die langzaam in en uit wordt getrokken. De titel Lichtende Drift is een verwijzing naar het woord ‘orewoet’, ofwel ‘mystieke extase’ dat wordt gebezigd door de Middeleeuwse dichteres Hadewych. Bij Hirs zit die extase hem vooral in de klank. Ze zaait in de loop van de verschillende delen die het werk telt wel de nodige ritmische opwinding in het ensemble, maar die is betrekkelijk recht op en neer, en ademt meer eendracht dan tweespalt – zoals ook de grote akkoorden zich uiteindelijk ook voordoen als één enkele, vrij declamerende stem. Frits van der Waa, Volkskrant

Veel spannender zijn de reprises van Rozalie Hirs en Kate Moore. Roseherte van Hirs is een gestage verkenning van akkoordcombinaties, die door ringmodulatie een surrealistische gloed van boventonen meekrijgen. Het orkest brengt de klanken als aanspoelende golven: de dramatiek zit hem in de verglijdingen van de klank. Frits van der Waa, Volkskrant

At the other end of history came the world premiere of Rozalie Hirs’ engrossing string quartet Zenit, played by the superb new L.A.-based Formalist Quartet. Everything I might say about Hirs’ unsettled music I could also say the opposite. It is also quite settled. It forges ahead with tentative sounds and silences. It stops and starts yet flows. It has a hint of hard-hitting Dutch Minimalism, yet it offers a feast of radiant string harmonics, pulsating outside of rhythm. Mark Swed, LA Times

Rozalie Hirs levert met Roseherte een werk waarin subtiele elektronische mengklanken het geluid van het Radio Filharmonisch Orkest een bekoorlijk science-fiction-accent geven. Frits van der Waa, Volkskrant

Hirs maakt muziek met een verfrissend oorspronkelijk karakter. Zij onderzoekt en ontleedt klanken tot op microscopisch niveau; de wereld is ten slotte geluid! In elk atoompje zit muziek. Vanuit het standpunt van de wetenschapper zijn er miljarden verschillende vibraties mogelijk. Hirs rangschikt opnieuw en met een harmonisch evenwicht dat je dadelijk treft. Het beluisteren van deze ‘klankruimten’ zoals zij haar stukken noemt, is een buitengewoon boeiende ervaring. Patricia Werner Leanse, Opzij

Van een aparte bekoring is ook het recente Source of Blue van Rozalie Hirs, zevend tussen camp en oprechte poëzie. Hirs speelt een knap spelletje met oude , bijna Chopinesk klinkende , maar modern vertekende jazzclichés. En laat er de pianist en en toe een woordje bij zingen. Liefde. Roland de Beer, De Volkskrant.

Aandacht voor spectrale muziek – die structureel uit boventoonreeksen is gewonnen – was er ook bij de Nederlandse componiste Rozalie Hirs. Haar Platonic ID combineerde het beste uit twee werelden: nieuwe interessante klanken gecombineerd met een soort natuurlijke adem in de muziek. Die ‘adem’ ontstond door het telkens weer inhouden en laten naklinken van eerder geformuleerde akkoorden. Kees Arntzen, Trouw.

Hoewel de kwaliteit van uitvoering en opname bij alle vier de plaatjes onberispelijk is, heeft Sacro Monte van Rozalie Hirs iets aparts, dankzij de fascinerende uitvoering van het Ives Ensemble. Het is een geheimzinnig stuk, met zijn Feldman-achtige, gewichtsloze weefsel van flageoletten, gonzende metaalklanken en tinkelende, wijd uitgespreide pianotonen. Ondanks het verstilde karakter is de muziek voortdurend in beweging, en is de vermenging van timbres zo subtiel dat het een scherp oor vergt om te horen welke instrumenten er in het spel zijn. Zelfs het hoedje, dat net als de andere drie ontworpen is door studenten van de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag, weerspiegelt de uitgebalanceerde transparantie van dit werk. Een puntgaaf presentje. Frits van der Waa, Volkskrant

Wat ze [de stukken] met elkaar verbindt, is dat ik ze beleef als intuïtief-narratief. Bijvoorbeeld in article 6 [waves] van Rozalie Hirs hoor ik een pratende gitaar, die in rare zinnen spreekt. De constructie verdwijnt voor mij dan naar de achtergrond. Datzelfde heb je bij Bach toch ook? Je kunt je richten op het verhaal dat wordt verteld, maar je ook verbazen over de ongelooflijke contructies (Wiek Hijmans, interview door Erik Voermans, Het Parool).


Onderscheidingen
Book of Mirrors (2001) wordt onderscheiden met de Boris and Edna Rapoport Prijs 2002 van Columbia University. Roseherte (2008) en Zenit (2010) worden voor Toonzetters geselecteerd als ‘één van de tien mooiste stukken van 2009’, respectievelijk ‘2011’. ‘Pulsars’ krijgt een eervolle vermelding tijdens het Rostrum for Electronic Music, Lissabon, Portugal. Als componist ontvangt Hirs van het Fonds Podiumkunsten een tweejarig stipendium, een ontwikkelingenbeurs, studiebeurzen, alsmede financiële ondersteuning van alle grote opdrachtwerken voor diverse ensembles. Daarnaast ontvangt Hirs een publicatiepremie en werkbeurzen voor haar dichtbundels van het Vlaams Fonds voor de Letteren. Lees meer

Biografie, foto


Poëziebio
Het merendeel van haar schooljaren brengt Rozalie Hirs door in Duitsland (Bergisches Land, Nordrhein-Westfalen). Aanvankelijk schrijft ze brieven, dagboeken en een kort verhaal in het Duits. Het eerste Nederlandse gedicht van haar hand ontstaat op haar veertiende na het lezen van Voor wie ik liefheb wil ik heten van Neeltje Maria Min. Ze presenteert enkele gedichten (‘Adam’ en ‘Atrium Vestae’) in het openbaar op 10 mei 1991 tijdens het culturele studentenfestival Pythische Spelen, Enschede. Ze ontvangt de derde prijs voor poëzie en daarop een uitnodiging van Jan Kuijper, destijds poëzieredacteur bij Uitgeverij Querido. In 1992 debuteert Rozalie Hirs in het literaire tijdschrift De Revisor. In 1995 ontvangt ze de eerste prijs voor poëzie met de gedichten ‘Danaë’ en ‘Gilgamesj’ tijdens Pythische Spelen, Amsterdam. De poëziejury bestaat uit Neeltje Maria Min en Martin Reints. In 1998 verschijnt bij Uitgeverij Querido haar eerste dichtbundel Locus (1998), gevolgd door Logos (2002), [speling] (2005), Geluksbrenger (2008), gestamelde werken (2012), en verdere bijzonderheden (2017).

Onderzoek naar muziek heeft naast het lezen, luisteren en musiceren een diepgaande invloed op haar poëzie. Spelen met klank in verschillende betekenislagen en met verschillende leesmogelijkheden leidt tot een ‘vloeibare’ poëzie. De lezer kan hieruit steeds opnieuw kiezen en geeft de eigen leeservaring in hoge mate zelf vorm. Een meervoud aan leesmogelijkheden en identiteiten wordt het handelsmerk van de poëzie van Hirs en vormt een brug naar haar muziek. In 2010 verschijnt haar cd Pulsars. Op deze cd onderzoekt Hirs meertaligheid en de gelijktijdigheid van betekenisstromen in drie elektroakoestische werken op eigen teksten. Zij voert deze stukken regelmatig uit op internationale poëziepodia. In samenwerking met beeldend kunstenaars en ontwerpers ontstaat digitale poëzie, waaronder Logos digitaal (2003), Family Tree app (2006), Geluksbrenger online (2011) en Zichtboek van gestamelde werken (2012). Haar gedichten verschijnen in bloemlezingen en literaire tijdschriften in Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, en Mexico. Klik hier voor een volledige bibliografie.


Muziekbio
Rozalie Hirs studeert hoofdvak compositie aan het Koninklijke Conservatorium bij Diderik Wagenaar (1991-94) en Louis Andriessen (1994-98). Daarnaast volgt zij zanglessen bij Eugenie Ditewig (Utrechts Conservatorium, 1991-92) en Gerda van Zelm (KC, 1992-94) en compositielessen bij Clarence Barlow (KC, 1997-98) en Gilius van Bergeijk (KC). In 1998 behaalt ze haar getuigschrift Compositie (Uitvoerend Musicus; Master of Music, 2015) aan het Koninklijk Conservatorium. Kort daarop verschijnt haar componistendebuut, de cd Sacro Monte, die lovend wordt ontvangen. En vertrekt ze met een Fulbright beurs naar New York om verder compositie te studeren bij Tristan Murail aan Columbia University. Aldaar doceert zij als assistent-in-opleiding harmonie en contrapunt. Ze behaalt haar Doctor of Musical Arts titel in 2007; haar proefschrift bestaat uit het essay ‘Tristan Murail’s Le Lac‘ en haar compositie Platonic ID, een opdrachtwerk voor Asko|Schönberg. Zij ontwikkelt een persoonlijke spectrale stijl, die zich laat inspireren door enerzijds de akoestische en psychoakoestische eigenschappen van klank en geluid en anderzijds de heldere classicistische structuren van de Haagse School. In 2005-06 doceert ze samen met het Nieuw Ensemble en gastdocenten Tristan Murail, Mikhail Malt, en Benjamin Thigpen de door haar ontwikkelde cursus Contemporary Compositional Techniques and OpenMusic aan het Conservatorium van Amsterdam. In 2009 verschijnt het boek met essays over dit onderwerp bij de Collection Musique/Sciences van het IRCAM/ Éditions Delatour, Parijs. In 2007 verschijnt haar alom geprezen cd Platonic ID met instrumentale werken bij Attacca Productions, Amsterdam, in 2010 gevolgd door de cd Pulsars met electroakoestische werken op eigen teksten. Tijdens het academisch jaar 2010-11 is Rozalie Hirs gastdocent voor compositie aan Guildhall School of Music of Drama, London.

Haar muziek omvat vocale, orchestrale en elektronische stukken. Vaak combineert zij traditionele instrumenten met elektronische klanken. Rozalie Hirs schrijft opdrachtwerken voor onder meer Amsterdam Sinfonietta (Lichtende Drift, Muziekgebouw aan ’t IJ, 2014), Arnold Marinissen (article 0, 2000), Asko|Schönberg (Book of Mirrors, Holland Festival, 2001; Platonic ID, Concertgebouw, 2006; Arbre Généalogique, Muziekgebouw aan ’t IJ, 2011; The honeycomb conjecture, Festival NOW, Essen, 2015), Bozzini Quartet (Nadir, November Music, 2014), Klangforum Wien (Atlantis ampersand, Holland Festival, 2015), het Radio Filharmonisch Orkest (Roseherte, Nederlandse Muziekdagen, 2008), Slagwerk Den Haag (Venus, Holland Festival, 2010), de VPRO (Pulsars, 2007) en de David Kweksilber Big Band (Ain Silabar Ain, Bimhuis, 2012), ondersteund door Fonds Podiumkunsten, de VPRO of Stichting Eduard van Beinum. Haar composities voor spreekstem en elektronische klanken voert zij regelmatig zelf uit, voornamelijk op internationale podia. Donemus Publishing publiceert haar muziekpartituren en Attacca Productions haar cds. Rozalie Hirs is ook dichter. Haar dichtbundels verschijnen bij Singeluitgeverijen|Querido. Haar poëzie omvat zowel dichtbundels als digitale poëzie, interactieve gedichten die ontstaan in samenwerking met beeldend kunstenaars en grafisch ontwerpers.


Wetenschapsbio
Al jong ontdekt Rozalie Hirs zingen, tekenen en schrijven als dagelijkse bezigheid. En voelt ze zich onderzoeker, is ze nieuwsgierig naar wetenschap en technologie. Na haar eindexamen Atheneum in 1983 studeert ze chemische technologie aan de Universiteit Twente, Enschede. Ze studeert af bij de Vakgroep Organische Chemie van David Reinhoudt met Kinetic investigations of several reactions involving 2,6-pyrido crown ethers (Master of Science, Twente University, 1990). In het voorjaar van 1990 verblijft ze in Rome, aan het Instituto Olandese, om onderzoek te doen bij de Vakgroep Reaction mechanisms and Catalysis van Luigi Mandolini aan de Universiteit ‘La Sapienza’.

Naast haar wetenschappelijke opleiding schrijft ze gedichten. Als sopraan soleert ze in verschillende operaproducties van de Enschedesche Muziekschool, waaronder Cavalieri’s Rappresentazione di Anima en di Corpo en Purcell’s King Arthur. En treedt ze als zangeres op met haar New Wave-band boolean, waarvoor ze met de band muziek en teksten schrijft. Omdat muziek en poëzie een zo grote rol in haar dagelijkse leven spelen besluit Rozalie na haar afstuderen in 1990 een jaar na te denken over een mogelijke toekomst in de kunst. Kort daarop ontmoet ze Jan Kuijper, poëzieredacteur bij uitgeverij Querido, die haar literaire mentor zal worden. In 1991 doet ze toelating tot de compositie-afdeling aan het Koninklijk Conservatorium, Den Haag, waar ze in de leer gaat bij Diderik Wagenaar en Louis Andriessen. De conservatoriumopleiding bekostigt ze door bijlessen wis-, natuur- en scheikunde aan eindexamenleerlingen van het VWO te geven. In 1998 behaalt ze haar getuigschrift compositie (Master of Music) aan het Koninklijk Conservatorium.

Op de Columbia Universiteit, New York, vervolgt Rozalie met een Fulbright-beurs haar studie compositie bij Tristan Murail. Met behulp van de software OpenMusic (IRCAM, Parijs) ontwikkelt zij een persoonlijke spectrale stijl, die zich laat inspireren door enerzijds de akoestische en psychoakoestische eigenschappen van klank en geluid en anderzijds de heldere classicistische structuren van de Haagse School. In 2007 promoveert ze met het essay Tristan Murail’s ‘Le Lac’ en de compositie Platonic ID, een opdrachtwerk voor Asko|Schönberg (Doctor of Musical Arts, Columbia University, 2007). Op verzoek van het Nieuw Ensemble ontwikkelt ze de cursus Contemporary Compositional Techniques and OpenMusic, die ze samen met gastdocenten tijdens het cursusjaar 2005-06 aan het Conservatorium van Amsterdam geeft. Het gelijknamige boek met twee van haar essays over dit onderwerp verschijnt in 2009 bij de Collection Musique/Sciences van het IRCAM/ Éditions Delatour, Parijs. Voor haar studie en proefschrift ontvangt ze beurzen van Columbia University (1999-2002), het Fonds Podiumkunsten (1999-2002) en het Prins Bernhard Cultuurfonds (2003-05). Voor het onderzoek naar curcus en boek ontvangt ze een beurs van de Hogeschool van de Kunsten, Amsterdam (lectoraat van Marijke Hoogenboom; 2005-07).

In haar creatieve werk loopt de liefde voor onderzoek, wetenschap en technologie als een rode draad. Haar poëzie en muziek zijn zowel lyrisch als experimenteel te noemen. Het avontuur van de luister- en leeservaring en de verbeelding staat centraal. Haar muziek omvat vocale, orchestrale en elektronische stukken. Vaak combineert zij traditionele instrumenten met elektronische klanken die zij, op basis van berekende frequenties, via digitale klanksynthese genereert. Haar poëzie omvat zowel dichtbundels als digitale poëzie, interactieve gedichten die ontstaan in samenwerking met beeldend kunstenaars en grafisch ontwerpers.


Persfoto’s
Rozalie Hirs (©2012 Marco Borggreve)

foto ©2012 Marco Borggrgeve
Meer persfoto’s

 

Externe links

SoundCloud
YouTube
Twitter
Facebook
LinkedIn
Google+ (Nederlands)
Google+ (Engels)
Nederlandse Muziekencyclopedie
Nederlandse Poêzie Encyclopedie
LL serie, serie nieuwe Nederlandstalige poëzie op Ooteoote
Vertaallab, serie nieuwe buitenlandse poëzie op Ooteoote

uitgevers van partituren, dichtbundels en cds
Donemus Publishing
Em. Querido’s Uitgeverij
Attacca Productions

muziekensembles, orkesten
Asko|Schönberg
Koninklijk Concertgebouworkest
Bozzini Quartet
Nieuw Amsterdams Peil/ Ensemble N.A.P.
Radio Philharmonisch Orkest
Slagwerk Den Haag

festivals, podia
Gaudemaus Muziekweek
Muziekgebouw aan ’t IJ
November Music
Poetry on the Road
StAnza Poetry Festival
Transit Festival van Vlaanderen

beeldende kunst, design
Cox & Grusenmeyer
Harm van den Dorpel
Noëlle von Eugen
Michaël Snitker
Marijke van Warmerdam

Webdesign ©2013 Cox & Grusenmeyer