Rozalie Hirs

Rozalie Hirs

Rozalie Hirs

Algemene informatie

Geboren 7 april 1965, Gouda
Land Nederland
Beroep(en) componist, dichter
Werkt te Amsterdam
Boeken Locus, Logos, [Speling], Geluksbrenger, gestamelde werken
Albums Sacro Monte, Platonic ID, Pulsars
Onderscheidingen Stipendium Compositie Fonds Podiumkunsten, Werkbeurzen Vlaams Letterenfonds, Juryvoorzitter Gaudeamus Muziekweek, Columbia University fellowships, Fulbright scholarship
Affiliatie Uitgeverij Querido, Attacca Records, Donemus Publishing,
Invloed(en) Louis Andriessen, Tristan Murail, Hadewijch, Guillaume de Machaut, Emily Dickinson, Paul Celan, Iannis Xenakis, Friederike Mayröcker, Morton Feldman, Jan Kuijper, Anne Carson
Verwant aan Michel van der Aa, Peter Adriaansz, Richard Ayres, Anneke Brassinga, James Fei, Eva Gerlach, Katharina Rosenberger, Kaija Saariaho, Juliana Spahr, Samuel Vriezen, Miek Zwamborn
Partner Machiel Spaan
Opleiding Columbia University, Koninklijk Conservatorium, Universteit Twente

→ English

Rozalie Hirs (Gouda, 7 april 1965) is een hedendaagse Nederlandse componist en dichter. Haar poëzie en muziek zijn zowel lyrisch als experimenteel. Het avontuur van de luister- en leeservaring en de verbeelding staan centraal. Haar muziek omvat vocale, orchestrale en elektronische stukken. Vaak combineert zij traditionele instrumenten met elektronische klanken. Haar poëzie omvat zowel dichtbundels als digitale poëzie, interactieve gedichten die ontstaan in samenwerking met beeldend kunstenaars en grafisch ontwerpers.

Haar muziek wordt uitgevoerd door onder meer Amsterdam Sinfonietta, Asko|Schönberg, Bozzini Quartet, Formalist Quartet, Klangforum Wien, Radio Filharmonisch Orkest en Slagwerk Den Haag; haar composities voor spreekstem en elektronische klanken voert zij regelmatig zelf uit, voornamelijk op internationale podia. Donemus publiceert haar muziekpartituren, Attacca haar cds, Uitgeverij Querido haar gedichtenbundels.

Inhoud

0. Inleiding
1. Poëzie
1.1. Dichtbundels
1.2. Digitale poëzie
2. Muziek
2.1. Orkestwerken
2.2. Ensemblewerken
2.3. Kamermuziek
2.4. Muziek met spreekstem, op eigen poêzie
2.5. Vocale muziek, op eigen poëzie
2.6. Elektroakoestische muziek
3. Publicaties
3.1. Solopublicaties
3.2. Bloemlezingen, anthologiën
3.3. Columns
3.4. Onderzoek, software
4. Media, onderscheidingen
4.1. Interviews
4.2. Essays
4.3. Recensies
4.4. Onderscheidingen
5. Biografie, persfoto
5.1. Poëziebiografie
5.2. Muziekbiografie
5.3. Persfoto
6. Externe links

Inleiding

“Muziek en gedichten schrijven liggen voor mij heel dicht bij elkaar. Ik ben van nature een dromer, tijdens het werk zie ik spelen als mijn hoofdbezigheid. Het maken zelf is in beginsel intuïtief en onbewust, de reflectie en bewustwording volgen altijd later in het scheppingsproces. Ik ben aan het spelen met materiaal, met woorden, klanken, betekenissen, noten. Het is een instelling die leidt tot intense ervaringen. Je kunt alleen iets nieuws maken als je risico’s neemt. Dan kan het een nieuwe ervaring voor jou en voor anderen opleveren. Waarom houden we van kunst? We willen graag een ervaring die we nog niet eerder hebben gehad, die inzicht geeft of doet denken aan wat we al eens hebben gedacht, maar wat we zijn vergeten. We willen iets leren, iets te weten komen over onszelf, onze wereld, onze emoties, onze gedachten.”

“Zolang er taal is, is poëzie even onvermijdelijk als het eigen leven. In het gunstigste geval gaan poëzie en leven gepaard met een gezonde vorm van bewustzijnsverruiming. Poëzie is het buiten de oevers treden van taal. Ik denk dat poëzie onze drang om te veranderen (in beweging te blijven) laat zien. Het ligt niet in onze aard de begrenzing van de taal (of het leven) te (kunnen) accepteren. Dichters verzetten zich openlijk tegen de begrenzingen van de taal. De poëzie is hun manifest. Een dichter ademt woorden en maakt van woord-ademen zijn brood.” Meer interviews

Poëzie

Rozalie Hirs: gestamelde werken (Amsterdam: Querido, 2012)“Rozalie Hirs is als dichter een impressionist die graag laat zien hoe ze te werk is gegaan. In plaats van splinters te laten opgaan in een natuurlijk geheel breekt ze gehelen af tot fonkelende scherven. Wat resteert is vaak gestamel, maar niet dat van een wanhopige dichter die het onzegbare niet weet te verwoorden. Hirs probeert eerder vrolijk en opgewekt het zegbare in factoren te ontbinden. Haar poëzie is door en door geconstrueerd, terwijl het uitgangspunt vaak een gorteriaanse zintuiglijke ervaring is. Ze schrijft sensitieve verzen die op eigenzinnige wijze een verbinding tot stand proberen te brengen tussen romantiek en mathematica.”
“Een belangrijk motief in gestamelde werken is het aanbreken van een nieuwe dag, het wakker worden om de ogen te openen voor het licht. In het eerste gedicht trekken de ogen er ’s morgens vroeg als vlinders op uit. In de volgende regels bloeien klaprozen en korenbloemen op en worden dromen vergeleken met zijderupsen die een verliefde zon tegemoet gaan. Wat zij spinnen is echter geen zijde, maar taal. Zodra je op het niveau van woorden en woordgroepen probeert te zien wat er nu eigenlijk staat, raak je verdwaald, maar als je het gedicht enkele malen hardop leest, ontstaat er een overtuigend geheel. De tweede reeks behelst een intrigerend procédé van onttakeling en herhaalde assemblage. Het materiaal wordt aangeleverd in het openingsgedicht.”
“Hirs laat woordgroepen en zinnen zo in elkaar overlopen dat er een meerduidige stroom van taal tot stand komt. Enkele regels verder wordt de mens treffend omschreven als een ‘huidrots van water’. We zijn hard en vloeibaar tegelijk. Hetzelfde geldt voor de gedichten, degelijke constructies die even ongrijpbaar zijn als water.” Piet Gerbrandy, De Groene


Dichtbundels
Bij Uitgeverij Querido verschijnt haar eerste dichtbundel Locus (1998), gevolgd door Logos (2002), [speling] (2005), Geluksbrenger (2008), en gestamelde werken (2012). Uit deze bundels worden gedichten geselecteerd voor De 100 beste gedichten van 1998, 2002, 2005, 2008 en 2012, uitgegeven door Meulenhoff in de daaropvolgende jaren. De bundels Logos, Geluksbrenger, en gestamelde werken verschijnen daarnaast ook als digitale poezie online. In 2013 verschijnt haar Engelstalige debuut Curvices and musicles als bibliofiele uitgave bij Studio 3005. Haar eerste dichtbundels in het buitenland zijn ein tag (Berlin: hochroth Verlag, 2014) en život mogućnosti (Banja Luka: Biblioteka Prevodi, 2014) in respectievelijk Duitse en Servische vertaling. Zie ook het volledige overzicht van alle gepubliceerde gedichten.


Digitale poëzie
Curvices Amsterdam app (i.s.m. Cox & Grusenmeyer, Yvan Vander Sanden, Machiel Spaan), 2015. Lees meer
Curvices app (i.s.m. Cox & Grusenmeyer, Yvan Vander Sanden, Machiel Spaan), 2013. Lees meer
Zichtboek van gestamelde werken (i.s.m. Cox & Grusenmeyer), 2012. Lees meer
Geluksbrenger online, (i.s.m. Harm van den Dorpel), 2011. Lees meer
Family Tree app (i.s.m. Harm van den Dorpel), 2006.
Logos online (i.s.m. Matt Lee), 2003. Lees meer
 

Muziek

Rozalie Hirs: Platonic ID (Amsterdam: Attacca Productions, 2007; sleeve design: FokkeWubbolts)“Schoongewassen, zo zou je de muziek van Rozalie Hirs (1965) kunnen noemen. En helder van betoog, want Hirs weet vaak in een paar gebaren een wereld te scheppen. Daarbinnen is de schoonheid van klank belangrijker dan het exposeren van technieken of het blootleggen van structuren. Ook opvallend: hoewel Hirs’ uitgangspunten bijna altijd streng en uitgebeend zijn, staat ze zichzelf in tweede instantie een grote mate van intuïtie toe. En laat haar muziek zich aanhoren als een feest van associaties, binnen het perceel dat ze voor zichzelf heeft neergelegd. Dat wil overigens niet zeggen dat de Nederlandse componiste enkel op haar gevoel afgaat bij het construeren van haar werken. Integendeel. Onder de op het eerste oor eenvoudige gestes schuilen verfijnde methodes, vaak op wis- of natuurkundige grondslag. Misschien heeft dat wel te maken met Hirs’ achtergrond als scheikundig ingenieur, waarvoor ze werd opgeleid voordat ze haar leven in dienst van de muzen stelde. Met dat wiskundige skelet onder haar muziek hoef je je als argeloze luisteraar overigens niet bezig te houden. Hirs lijkt je vooral de zachte, glimmende huid van haar klanken te willen tonen. En die wordt in haar laatste stukken steeds warmbloediger en bezielder.” Anthony Fiumara, cd-tekst Platonic ID

Rozalie Hirs: Pulsars (Amsterdam: Attacca Productions, 2010; sleeve design: FokkeWubbolts)“what is inside? / inside a word you mean?’ Met die vragen begint de tekst van Pulsars, een elektronisch werk van Rozalie Hirs. Het zijn toepasselijke woorden voor een componist wier werk sterk gericht is op de innerlijke werking van klank en taal, zowel op het fysieke niveau van akoestiek en perceptie als op het niveau van uitdrukking en betekenis. Voor Hirs is “betekenis” zelf al een fysiek verschijnsel, omdat betekenissen worden geproduceerd en gerecipieerd door neuronen in ons lichaam. Zo bezien zijn woorden fysieke dingen: niet alleen omdat het klanken zijn en dus onderhevig aan de wetten van de akoestiek, maar ook omdat betekenis zelf een proces in het lichaam is, en dus een natuurverschijnsel. Oftewel, binnenin de woorden kunnen we de natuur zelf aan het werk zien.
Uiteraard zijn woorden tegelijk ook cultureel – het zijn communicatiemiddelen. Ook dat aspect is te vinden in de geciteerde regels: de vragen worden aan een ‘you’ gesteld. Maar deze ‘you’ verschijnt pas na de hoofdvraag, ‘what is inside, inside a word?’ Dit wijst erop dat cultuur pas na de natuur komt: het is de natuur van onze lichamen en onze neuronen die ons laat beschikken over woorden en betekenissen, en ons daarmee een cultuur laat opbouwen.” Samuel Vriezen, cd-tekst Pulsars


Orkestwerken
• Atlantis ampersand (muziek, tekst: Rozalie Hirs; 2015)
• Lichtende Drift (2014)
• Ain, silabar ain (2013)
Roseherte (2008)
• Platonic ID (2006)
• Book of mirrors (film: Joost Rekveld; 2001)


Ensemblewerken
• Nadir (2014)
Arbre généalogique (muziek, tekst: Rozalie Hirs; 2011)
Zenit (2010)
• Venus (2010)
• Little whale and the ice (2010)
• a-book-of-light (2003)
Sacro Monte (1997)


Kamermuziek
• Infinity Stairs (2014)
• article 8 [infinity] (2014)
• article 6 [six waves] (2013)
article 7 [seven ways to climb a mountain] (2012)
• article 5 [dolphin, curved time] (muziek, tekst: Rozalie Hirs; 2008)
• article 4 [map butterfly] (2004)
• article 1 to 3 [the] [aleph] [a] (2003)
• article 0 [transarctic buddha] (2000)
• Dog Making Kit & Puppy (tekst: Anne Elliott; 2000)


Muziek met spreekstem, op eigen poëzie
• In state of [war] (2013)
Curvices (design, animatie: Cox & Grusenmeyer; programmatuur: Yvan vander Sanden; ruimtelijk ontwerp: Machiel Spaan; 2013)
• Bridge of Babel (2009)
Curved space (2009)
• Poetry pieces I-III (2008)
• Pulsars (2007)
• Vlinders, gras (2007)
• Van het wonder is woord (2005)
• Klangtext, Textklang (muziek: Rozalie Hirs, James Fei; 2004)
• A throwaway coincidence that determined everything (film: Paul Leyton; 2004)
• In LA (2003)
• Slaaplied voor een duivel (1994)


Vocale muziek, op eigen poëzie
• Atlantis ampersand (2015)
• Three songs from Curvices: Proofs of Love, Words roll into brightness, This singing of tongues (2013)
Arbre généalogique (2011)
• article 5 [dolphin, curved time] (2008)
• Dog Making Kit & Puppy (tekst: Anne Elliott; 2000)


Elektroakoestische muziek of muziek met elektronische klanken
• Nadir (2014)
• Infinity Stairs (2014)
• article 8 [infinity] (2014)
Curvices (2013)
• article 6 [six waves] (2013)
article 7 [seven ways to climb a mountain] (2012)
Arbre généalogique (2011)
• Venus (2010)
• Little whale and the ice (2010)
• Bridge of Babel (2009)
Curved space (2009)
Roseherte (2008)
• Poetry pieces I-III (2008)
• Pulsars (2007)
• Van het wonder is woord (2005)
• Klangtext, Textklang (muziek: Rozalie Hirs, James Fei; 2004)
• Dog Making Kit & Puppy (tekst: Anne Elliott; 2000)

Solopublicaties

Dichtbundels (Nederlands)
gestamelde werken. Amsterdam: Querido, 2012. ISBN 978-90-214-4243-3. 88pp. bestel
Geluksbrenger. Amsterdam: Querido, 2008. ISBN 978-90-214-3503-9. 76pp.
Het komt voor (beeld: Marijke van Warmerdam). Hilversum: Uitgeverij 69. 2008. Bibliofiel. 14pp.
Speling. Amsterdam: Querido, 2005. ISBN 90-214-6734-8. 56pp.
Logos. Amsterdam: Querido, 2002. ISBN 90-214-6708-9. 48pp.
Locus. Amsterdam: Querido, 1998. ISBN 90-214-6643-0. 56pp.

Rozalie Hirs: gestamelde werken (Amsterdam: Querido, 2012)

Rozalie Hirs: Geluksbrenger (Amsterdam: Querido, 2008)

Rozalie Hirs: Speling (Amsterdam: Querido, 2005)

Rozalie Hirs: Logos, 2002 (omslagontwerp: Brigitte Slangen)

Rozalie Hirs: Locus (Amsterdam: Querido, 1998)

 
Dichtbundels in andere talen
život mogućnosti (Servische, Kroatische vertaling: Jelica Novaković, Radovan Lučić), Banja Luka: Kuća Poezije/Biblioteka Prevodi, 2014. Bosnia & Herzegovina. ISBN 978-99-955-8050-6. 124pp.
ein tag (Duitse vertaling: Ard Posthuma, Jan Oberländer, Rozalie Hirs). Berlin: hochroth Verlag, 2014. Duitsland. ISBN 978-3-902871-50-3. 40pp.
Curvices and musicles (Engelstalig). Bleiswijk: Studio 3005. 2013. Nederland. Bibliofiel. 24pp. bestel

Rozalie Hirs: zivot mogucnosti (Banja Luka: Korice, 2014)

Rozalie Hirs: ein tag (hochroth Verlag, Berlin, 2014) cover

 
Geluidsdragers
Pulsars. Amsterdam: Attacca Productions, 2010. bestel
Platonic ID. Amsterdam: Attacca Productions, 2007. bestel
In LA. Boxtel: Drukkerij Tielen, 2003.
Sacro Monte. Amsterdam: MCN, NMClassics, 1998.
Invisible Self. Enschede: CSTM, 1997.

Rozalie Hirs: Pulsars (Amsterdam: Attacca Productions, 2010; sleeve design: FokkeWubbolts)

Rozalie Hirs: Platonic ID (Amsterdam: Attacca Productions, 2007; sleeve design: FokkeWubbolts)

Rozalie Hirs: In LA (Boxtel: Drukkerij Tielen, 2003; sleeve design: FokkeWubbolts)

Rozalie Hirs: In LA (Boxtel: Drukkerij Tielen, 2003; sleeve design: FokkeWubbolts)

Rozalie Hirs: Sacro Monte (Amsterdam: Donemus, 1999; sleeve design: Mack van Gageldonk)CD-cover-1997

 

Bloemlezingen, anthologieën

Bloemlezingen (poëzie)
Haar gedichten verschenen in bloemlezingen en literaire tijdschriften in Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, en Mexico.

Henri Deluy: Poètes Neérlandais de la modernité (Paris: Le temps des cerises, 2011)

 
Anthologieën (muziek)
Haar muziekcomposities verschenen op de volgende cds:
Ladder of Escape 11, Fie Schouten (muziekcomposities door Karlheinz Stockhausen, Mauricio Kagel, Rozalie Hirs, Robin de Raaff, Unsuk Chin), Amsterdam: Attacca Records, 2014. bestel
Anthology of Dutch Electronic Music 1999-2000, Amsterdam: Basta Music/ MCN, 2011.
Red, White & Blues, Marcel Worms, Amsterdam: Attacca Productions, 2010. bestel
Traces, Spuren. Johannes Fischer. Leipzig: Genuin/ Deutschlandradio, 2009.
Soundscape Amsterdam. Ssccd 001. Amsterdam: Staalplaat. 1995.
Music Box. 32 composities voor speeldoos. EW 9413. Hilversum: VPRO Eigen Wijs, 1994.

Fie Schouten: Ladder of Escape, works by Karlheinz Stockhausen, Maurizio Kagel, Rozalie Hirs, Robin de Raaff, Unsuk Chin (Attacca Productions, 2014)

Anthology of Dutch electronic music 1999-2010 (Amsterdam: Basta Music, 2011)

Red, white & blues (Amsterdam: Attacca Productions, 2007)

Johannes Fischer: Traces (Genuin, 2009)

Soundscape Amsterdam (CEM, 1995)

Music Box (Hilversum: VPRO Eigen Wijs, 1994)


Columns
Gedurende het seizoen 2013/14 was Rozalie Hirs columnist voor Preludium (Programmablad voor Concertgebouw en Koninklijk Concertgebouworkest).
• R. Hirs, ‘Zo ben je, zo ben je niet’, Preludium jaargang 72 nr.10, Amsterdam, juni 2014.
• R. Hirs, ‘Longkruid’, Preludium jaargang 72 nr.8, Amsterdam, april 2014.
• R. Hirs, ‘Spiegelen’, Preludium jaargang 72 nr.7, Amsterdam, maart 2014.
• R. Hirs, ‘Pingpongballen’, Preludium jaargang 72 nr.4, Amsterdam, december 2013.
• R. Hirs, ‘Luisteren’, Preludium jaargang 72 nr.2, Amsterdam, oktober 2013.

Onderzoek, software

• R. Hirs, ‘Zeitgenössische Kompositionstechniken und OpenMusic: Murail’s Le Lac’ (vert. L. Haselböck), Klangperspektiven (herausgegeben von Lukas Haselböck), Wolke Verlag, Hofheim, 2011. pp 119–164. ISBN 978-393-600-081-8.
• R. Hirs, B. Gilmore, eds., Contemporary Compositional Techniques and OpenMusic, Collection Musique/Sciences, Paris: Editions Delatour/IRCAM, 2009. ISBN 978-275-210-080-1.
• R. Hirs, ‘Frequency-based compositional techniques in the music of Tristan Murail’, Contemporary Compositional Techniques and OpenMusic, Collection Musique/Sciences, Paris: Editions Delatour/IRCAM, 2009. pp 93–196. ISBN 978-275-210-080-1.
• R. Hirs, ‘On Murail’s Le lac’, D.M.A. dissertation, Columbia University/New York, Ann Arbor: ProQuest, 2007; Contemporary Compositional Techniques and OpenMusic, Collection Musique/Sciences, Paris: Editions Delatour/IRCAM, 2009. pp 45–89. ISBN 978-275-210-080-1.

Rozalie Hirs, Bob Gilmore: Contemporary Compositional Techniques and OpenMusic (Paris: IRCAM/Delatour, 2009)

 

Media, onderscheidingen


Interviews
Leven, mogelijkheden. Interview door Mila Vojinovic. Paukenslag! Nr.14, Universiteit van Belgrado, Servië, juni 2014.
Het gaat allemaal over keuzes maken. Interview door An Prudon en Aafje de Roest. Vooys, Amsterdam, mei 2014.
De schrijfkamer: Rozalie Hirs. Interview door Kenneth van Zijl. Knetterende Letteren, NTR televisie, april 2013.
Podcast: Rozalie Hirs. Interview door Ryan Van Winkle. Scottish Poetry Library, december 2012.
De Avonden: Rozalie Hirs en gestamelde werken. Interview door Jeroen van Kan. VPRO Radio, 17 oktober 2012.

Anke Brouwer en Rozalie Hirs, interviews door Agnes van der Horst, Nederlandse Muziekdagen 2008, NPO televisie, november 2008.
Dubbeltalenten: Rozalie Hirs – Ik speel als ik werk. interview door Victor Schiferli. Hollands Diep, zomernummer 2007.
Cantina: Rozalie Hirs, interview door Aad van Nieuwkerk. VPRO Radio, 14 november 2006.
Café Sonore: Rozalie Hirs en Pulsars. Interview door Armeno Alberts. VPRO Radio, 23 mei 2006.
Na zeshonderd milliseconden. Interview door Remco Ekkers. Poëziekrant 5, september-oktober 2005, Poëziecentrum, Gent, België, 2005.
De Avonden: Rozalie Hirs en Platonic ID. Interview door Wouter Pleijsier. VPRO Radio, 9 juni 2005.
De kleine zaal: Rozalie Hirs. Interview door Arnoud van Adrichem. De Contrabas, 2005.
Rozalie Hirs toont de zachte glimmende huid van de klanken in haar muziek en poëzie. Interview door Anthony Fiumara. Trouw, 23 februari 2005.


Essays
Georganiseerd geweld in performancepoëzie: Cognitieve ritmische analyses van Rozalie Hirs’ ‘Stamboom’ en ‘Handelsreiziger in intertekstualiteit’ van Bardthesque. Master’s scriptie door Maarten Robberechts. Vrije Universiteit Brussel, België, 2015.
Curvices Amsterdam. Essay door René van Peer. 2015
Voelen denken. Inleiding door Laurens Ham. život mogućnosti (vertaling: Jelica Novaković, Radovan Lučić), Kuća Poezije/Biblioteka Prevodi, Banja Luka, Bosnia and Herzegovina, 2014.
Zonder een lettergreep knoppen betasten. Wordt de poëzie van Rozalie Hirs steeds beter? Essay door Piet Gerbrandy. nY #20, 2014.
Gekromde Ruimtes. Over het oeuvre van dichteres – componiste Rozalie Hirs. Essay door Jeroen Dera. Ons Erfdeel, Septentrion, n° 2 / 2013.
Zeg me of hinkelend een werkelijkheid gaat. gestamelde werken: een horizontale lectuur. Essay door Jeroen Dera. DW B 2013/ 4, Dietsche Warande & Belfort, Gent, 2013.
Vormen van Rozalie Hirs. Essay door Hans Groenewegen. Met schrijven zin verzamelen – over poëzie in de Lage Landen, Uitgeverij Wereldbibliotheek, Amsterdam, 2012.
Onontregeling. Over het werk van Rozalie Hirs. Essay door Laurens Ham. nY #11 (in druk), 2011; nY web (online), 12 december 2011.
Vogels, woorden en sterren – Rozalie Hirs en de compositie van het innerlijke leven. Essay door Samuel Vriezen. Pulsars, Attacca Productions, Amsterdam, 2010.
Intertekstualiteit in de poëzie van Rozalie Hirs. Masterscriptie door Renske Ankoné (begeleider: Prof. Jaap Goedegebuure). Taal en Cultuur, Universiteit Leiden, 2010.
De zachte, glimmende huid van klank. Essay door Anthony Fiumara, Platonic ID, Attacca Productions, 2007.
Dichtende componisten: Rozalie Hirs. Essay door Els van Swol. Mens en Melodie 6/6, 2004.
Speling (Künstlerblätter der Werkstatt Junge Akademie 2004). Inleiding door Cees Nooteboom. Akademie der Künste, Berlijn, Duitsland, 2004.


Recensies
“Dit is het universum van Gorter, Van Gogh en Debussy, een lyriek van de vreugde die in losse stippen en vegen het aanbreken van een dag evoceert. Het oog wordt een vlinder, die de zon -zelf een oog- tegemoet vliegt, na zijden draden van dromen te hebben gesponnen. […] Gestamelde werken is een prachtige bundel.” Piet Gerbrandy, nY

“De poëzie van Hirs intrigeert me. Bovenal lijkt ze op onderzoek uit. En dat onderzoek is een poëtisch avontuur. Ook voor nieuwsgierige lezers.” Arie van den Berg, NRC

“Een zeer veelzijdige poëzie, kortom. Een muzikale poëzie, ook. Een prachtige poëzie die zich niet gemakkelijk gewonnen geeft, die afstoot en aantrekt, die steeds meer fascineert, die ten slotte de lezer niet meer loslaat.” Edwin Fagel, De Recensent

“Ze brengt de woorden aan het dansen. Ze schrijft gedichten met balletschoentjes aan. Dansen is denken in lichaamstaal. De bouwsels van de zinnelijkheid. En dansen is bewegelijkheid, soepelheid. Haar poëzie is merkwaardig elastisch. Haar gedichten slingeren van zin tot zin, steeds sneller, steeds roekelozer” Alain Delmotte, Poëzierapport

“Vooral in haar solocomposities, stuk voor stuk tere wondertjes van concentratie en verbeelding, lijkt het door gevarieerde herhaling verkennen van klankmogelijkheden een van de belangrijkste procédés.” Jochem Valkenburg, NRC

“Dat het systeem der elementen weinig geheimen kent voor Hirs, blijkt uit de hoge betoverende mengklankjes van haar article 0, uitgevoerd op metalen percussie en keien met toonhoogte.” ” Roland de Beer, Volkskrant

“Hoewel de kwaliteit van uitvoering en opname bij alle vier de plaatjes onberispelijk is, heeft Sacro Monte van Rozalie Hirs iets aparts, dankzij de fascinerende uitvoering van het Ives Ensemble. Het is een geheimzinnig stuk, met zijn Feldman-achtige, gewichtsloze weefsel van flageoletten, gonzende metaalklanken en tinkelende, wijd uitgespreide pianotonen. Ondanks het verstilde karakter is de muziek voortdurend in beweging, en is de vermenging van timbres zo subtiel dat het een scherp oor vergt om te horen welke instrumenten er in het spel zijn. Zelfs het hoedje, dat net als de andere drie ontworpen is door studenten van de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag, weerspiegelt de uitgebalanceerde transparantie van dit werk. Een puntgaaf presentje.” Frits van der Waa, Volkskrant

“Hirs maakt muziek met een verfrissend oorspronkelijk karakter. Zij onderzoekt en ontleedt klanken tot op microscopisch niveau; de wereld is ten slotte geluid! In elk atoompje zit muziek. Vanuit het standpunt van de wetenschapper zijn er miljarden verschillende vibraties mogelijk. Hirs rangschikt opnieuw en met een harmonisch evenwicht dat je dadelijk treft. Het beluisteren van deze ‘klankruimten’ zoals zij haar stukken noemt, is een buitengewoon boeiende ervaring.” Patricia Werner Leanse, Opzij

“At the other end of history came the world premiere of Rozalie Hirs’ engrossing string quartet Zenit, played by the superb new L.A.-based Formalist Quartet. Everything I might say about Hirs’ unsettled music I could also say the opposite. It is also quite settled. It forges ahead with tentative sounds and silences. It stops and starts yet flows. It has a hint of hard-hitting Dutch Minimalism, yet it offers a feast of radiant string harmonics, pulsating outside of rhythm.” Mark Swed, LA Times


Onderscheidingen
Book of Mirrors (2001) wordt onderscheiden met de Boris and Edna Rapoport Prijs 2002 van Columbia University. Roseherte (2008) en Zenit (2010) worden voor Toonzetters geselecteerd als ‘één van de tien mooiste stukken van 2009’, respectievelijk ‘2011’. ‘Pulsars’ krijgt een eervolle vermelding tijdens het Rostrum for Electronic Music, Lissabon, Portugal. Als componist ontvangt Hirs van het Fonds Podiumkunsten een tweejarig stipendium, een ontwikkelingenbeurs, studiebeurzen, alsmede financiële ondersteuning van alle grote opdrachtwerken voor diverse ensembles. Daarnaast ontvangt Hirs een publicatiepremie en werkbeurzen voor haar dichtbundels van het Vlaams Fonds voor de Letteren. Lees meer

Biografie, foto


Poëziebiografie
Het merendeel van haar schooljaren brengt Rozalie Hirs door in Duitsland (Bergisches Land, Nordrhein-Westfalen). Aanvankelijk schrijft ze brieven, dagboeken en een kort verhaal in het Duits. Het eerste Nederlandse gedicht van haar hand ontstaat op haar veertiende na het lezen van Voor wie ik liefheb wil ik heten van Neeltje Maria Min. Ze presenteert enkele gedichten (‘Adam’ en ‘Atrium Vestae’) in het openbaar op 10 mei 1991 tijdens het culturele studentenfestival Pythische Spelen, Enschede. Ze ontvangt de derde prijs voor poëzie en daarop een uitnodiging van Jan Kuijper, destijds poëzieredacteur bij Uitgeverij Querido. In 1992 debuteert Rozalie Hirs in het literaire tijdschrift De Revisor als dichter. In 1995 ontvangt ze de eerste prijs voor poëzie met de gedichten ‘Danaë’ en ‘Gilgamesj’ tijdens Pythische Spelen, Amsterdam. De poëziejury bestaat uit Neeltje Maria Min en Martin Reints. In 1998 verschijnt bij Uitgeverij Querido haar eerste dichtbundel Locus (1998), gevolgd door Logos (2002), [speling] (2005), Geluksbrenger (2008), en gestamelde werken (2012).

Onderzoek naar muziek heeft naast het lezen, luisteren en musiceren een diepgaande invloed op haar poëzie. Spelen met klank in verschillende betekenislagen en met verschillende leesmogelijkheden leidt tot een ‘vloeibare’ poëzie. De lezer kan hieruit steeds opnieuw kiezen en geeft de eigen leeservaring in hoge mate zelf vorm. Een meervoud aan leesmogelijkheden en identiteiten wordt het handelsmerk van de poëzie van Hirs en vormt een brug naar haar muziek. In 2010 verschijnt haar cd Pulsars. Op deze cd onderzoekt Hirs meertaligheid en de gelijktijdigheid van betekenisstromen in drie elektroakoestische werken op eigen teksten. Zij voert deze stukken regelmatig uit op internationale poëziepodia. In samenwerking met beeldend kunstenaars en ontwerpers ontstaat digitale poëzie, waaronder Logos online (2003), Family Tree app (2006), Geluksbrenger online (2011) en Zichtboek van gestamelde werken (2012). Haar gedichten verschijnen in bloemlezingen en literaire tijdschriften in Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, en Mexico. Klik hier voor een volledige bibliografie.


Muziekbiografie
Rozalie Hirs studeert hoofdvak compositie aan het Koninklijke Conservatorium bij Diderik Wagenaar (1991-94) en Louis Andriessen (1994-98). Zij volgt eveneens lessen bij Gilius van Bergeijk en Clarence Barlow. In 1998 studeert ze af. Kort daarop verschijnt haar componistendebuut, de cd Sacro Monte, die lovend wordt ontvangen. En vertrekt ze met een Fulbright beurs naar New York om verder compositie te studeren bij Tristan Murail aan Columbia University. Aldaar doceert zij als assistent-in-opleiding harmonie en contrapunt. Ze behaalt haar Doctor of Musical Arts titel in 2007; haar proefschrift bestaat uit het essay ‘Tristan Murail’s Le Lac‘ en haar compositie Platonic ID, een opdrachtwerk voor Asko|Schönberg. Zij ontwikkelt een persoonlijke spectrale stijl, die zich laat inspireren door enerzijds de akoestische en psychoakoestische eigenschappen van klank en geluid en anderzijds de heldere classicistische structuren van de Haagse School. In 2005-06 doceert ze samen met het Nieuw Ensemble en gastdocenten Tristan Murail, Mikhail Malt, en Benjamin Thigpen de door haar ontwikkelde cursus Contemporary Compositional Techniques and OpenMusic aan het Conservatorium van Amsterdam. In 2009 verschijnt het boek met essays over dit onderwerp bij de Collection Musique/Sciences van het IRCAM/ Éditions Delatour, Parijs. In 2007 verschijnt haar alom geprezen cd Platonic ID met instrumentale werken bij Attacca Productions, Amsterdam, in 2010 gevolgd door de cd Pulsars met electroakoestische werken op eigen teksten. Tijdens het academisch jaar 2010-11 is Rozalie Hirs gastdocent voor compositie aan Guildhall School of Music of Drama, London.

Rozalie Hirs schrijft opdrachtwerken voor onder meer Amsterdam Sinfonietta (nieuw werk, 2014), Arnold Marinissen (article 0, 2000), Asko|Schönberg (Book of Mirrors, 2001; Platonic ID, 2006; Arbre Généalogique, 2011), Bozzini Quartet (nieuw werk, 2014), Radio Filharmonisch Orkest (Roseherte, 2008), Slagwerk Den Haag (Venus, 2010), de VPRO (Pulsars, 2007) en David Kweksilber Big Band (Ain Silabar Ain, 2012), ondersteund door Fonds Podiumkunsten, de VPRO of Stichting Eduard van Beinum. Haar composities voor spreekstem en elektronische klanken voert zij regelmatig zelf uit, voornamelijk op internationale podia. Donemus publiceert haar muziekpartituren en Attacca haar cds. Hirs is ook dichter. Haar dichtbundels verschijnen bij Uitgeverij Querido.


Persfoto’s

Rozalie Hirs (©2012 Marco Borggreve)

foto ©2012 Marco Borggrgeve
Meer persfoto’s

 

Externe links

SoundCloud
YouTube
Twitter
Facebook
LinkedIn
Google+ (Nederlands)
Google+ (Engels)
Nederlandse Muziekencyclopedie
Nederlandse Poêzie Encyclopedie
LL serie, serie nieuwe Nederlandstalige poëzie op Ooteoote
Vertaallab, serie nieuwe buitenlandse poëzie op Ooteoote

uitgevers van partituren, dichtbundels en cds
Donemus Publishing
Em. Querido’s Uitgeverij
Attacca Productions

muziekensembles, orkesten
Asko|Schönberg
Amsterdam Sinfonietta
Bozzini Quartet
David Kweksilber Big Band
Nieuw Amsterdams Peil/ Ensemble N.A.P.
Radio Philharmonisch Orkest
Slagwerk Den Haag

festivals, podia
Gaudemaus Muziekweek
Muziekgebouw aan’t IJ
November Music
Perdu
Poetry on the Road
StAnza Poetry Festival
Transit Festival van Vlaanderen

beeldende kunst, design
Cox & Grusenmeyer
Harm van den Dorpel
Noëlle von Eugen
Michaël Snitker
Marijke van Warmerdam

Webdesign ©2013 Cox & Grusenmeyer