algemeen
De liefde voor taal, muziek, wetenschap en technologie vormt de rode draad in het leven en werk van Rozalie Hirs. In haar poëzie en muziek staat het avontuur van luisteren, lezen en verbeelden centraal. Hirs ontwikkelt in haar poëzie een vloeiende, gelaagde stijl, spelend met klank in verschillende betekenislagen en leesmogelijkheden. Dit biedt de lezer telkens nieuwe keuzemogelijkheden om verbindingen te leggen en een unieke leeservaring vorm te geven.
In haar muziek creëert Hirs een eigen harmonische taal, geïnspireerd door de akoestische en psychoakoestische eigenschappen van klank en samenklank. Haar spectrale muziek omvat werken voor vocale en instrumentale bezettingen, orkest, elektronica en geluidskunst. Ze combineert vaak traditionele instrumenten met elektronisch gegenereerde klanken, gebaseerd op zorgvuldig berekende frequenties en door haarzelf ontwikkelde klanksynthese. Ook muziek met spreekstem speelt een belangrijke rol in haar oeuvre, waarbij woorden en klanken samenkomen in een stroom van betekenis.
jeugd
Al op jonge leeftijd ontdekt Rozalie Hirs haar passie voor zingen, tekenen en schrijven, die al snel uitgroeien tot haar favoriete dagelijkse bezigheden. Tegelijkertijd ontwikkelt ze een grote nieuwsgierigheid naar wetenschap en technologie. Tijdens haar jeugd woont Hirs onder andere in Nordrhein-Westfalen, Duitsland. Na haar eindexamen (Atheneum B, Het Nieuwe Lyceum, Bilthoven, 1983) kiest ze voor een studie chemische technologie aan de Universiteit Twente. Haar academische opleiding omvat onderzoek aan de vakgroep Reactiemechanismen en Katalyse van Luigi Mandolini (Università La Sapienza, Rome) en de vakgroep Organische Chemie van David Reinhoudt (Master of Science, Universiteit Twente, 1990).
Naast haar wetenschappelijke studie blijft Hirs zich ontwikkelen in de kunsten. Ze schrijft gedichten en neemt deel aan operaproducties van de Enschedese Muziekschool, waarin ze onder meer soleert als Anima in Cavalieri’s Rappresentazione di Anima e di Corpo en als sopraan in Purcells King Arthur. Daarnaast maakt ze deel uit van de New Wave-band Boolean, waarin ze niet alleen zingt maar ook samen met de andere bandleden liedjes componeert.
kunstopleiding
Vanaf 1991 studeert Rozalie Hirs hoofdvak compositie aan het Koninklijk Conservatorium bij Diderik Wagenaar (1991-1994) en Louis Andriessen (1994-1998), naast veelvuldige lessen bij Clarence Barlow en Gilius van Bergeijk. Tegelijkertijd studeert ze klassieke zang als hoofdvak bij Eugenie Ditewig (Utrechts Conservatorium, 1991-1992) en als bijvak bij Gerda van Zelm (Koninklijk Conservatorium, 1992-1994).
Op 10 mei 1991 presenteert ze voor het eerst eigen werk tijdens het culturele studentenfestival Pythische Spelen in Enschede, waar ze de derde prijs voor poëzie wint. Dit leidt tot een uitnodiging van Jan Kuijper, toenmalig poëzieredacteur bij Uitgeverij Querido. In 1992 debuteert ze in het literaire tijdschrift De Revisor, en in 1995 wint ze de eerste prijs voor poëzie tijdens de Pythische Spelen in Amsterdam. Enkele jaren later studeert ze als componist af aan het Koninklijk Conservatorium (Uitvoerend Musicus, hoofdvak Compositie, Koninklijk Conservatorium, 1998; Master of Music, 2015).
In 1999 verhuist Hirs naar New York met een Fulbright-beurs om compositie te studeren bij Tristan Murail aan Columbia University. Hier promoveert ze in 2007 met het essay On Murail’s ‘Le Lac’ en haar compositie Platonic ID, geschreven in opdracht van ASKO|Schönberg (Doctor of Musical Arts, Columbia University, 2007). Voor haar studie en promotieonderzoek ontvangt Hirs beurzen van Columbia University (1999-2002), het Fonds Podiumkunsten (1999-2002) en het Prins Bernhard Cultuurfonds (2003-2005).
werk
muziek
Rozalie Hirs bouwt aan een indrukwekkend oeuvre met opdrachtwerken voor gerenommeerde ensembles, orkesten en solisten. Haar composities klinken op vooraanstaande podia en festivals in binnen- en buitenland. Zo componeerde zij opdrachtwerken voor onder meer Amsterdam Sinfonietta (lichtende drift, Muziekgebouw aan ’t IJ, 2014), Arnold Marinissen (article 0, 2000), Het Muziek, voorheen ASKO|Schönberg en Asko Ensemble (book of mirrors, Holland Festival, 2001; platonic ID, Concertgebouw, 2006; arbre généalogique; Muziekgebouw aan ’t IJ, 2011; the honeycomb conjecture, Philharmonie Essen, 2015; parallel sea [to the lighthouse], TivoliVredenburg, 2018; nieuw werk, 2026), Bozzini Quartet (nadir, November Music, 2014), het Concertgebouworkest (parallel world [breathing], de Universiteit van Amsterdam, 2017), Ensemble Ascolta (artemis, Donaueschingen, 2022), Ensemble Klang (charms, symmetries, Amare, Den Haag, 2024), Musikfabrik (lightclouds, Zaterdagmatinee, Concertgebouw, 2019), Klangforum Wien (atlantis ampersand, Holland Festival, 2015), philharmoniezuidnederland (avatar, Muziekgebouw Eindhoven, 2022), het Radio Filharmonisch Orkest (roseherte, Nederlandse Muziekdagen, 2008; bron, Zaterdagmatinee, 2023), Ruysdaelkwartet (adonis blue, November Music, 2023), Fie Schouten (article 12, November Music, 2012; bee sage, Muze van Zuid, Amsterdam, 2023), Slagwerk Den Haag (venus, Holland Festival, 2010), Sonar Quartett (hand in hand, Musikkreis für Neue Musik Heilbronn, 2020), SPECTRA Ensemble (dreams of airs, November Music, 2018; Orgelpark, 2022), de VPRO (pulsars, 2007), Marie Ythier (article 10, Festial Présences, Radio France, 2021). Deze werken werden ondersteund door instellingen zoals het Fonds Podiumkunsten en de Stichting Eduard van Beinum. De muziekpartituren worden uitgegeven door Deuss Music.
Daarnaast voert Hirs haar composities voor spreekstem en elektronische klanken regelmatig zelf uit op internationale poëzie- en muziekpodia, waarbij ze haar rol als componist en dichter samenbrengt in unieke uitvoeringen.
literatuur
Rozalie Hirs debuteert in 1998 bij Uitgeverij Querido met de dichtbundel Locus. Bij dezelfde uitgeverij volgen de bundels Logos (2002), [speling] (2005), Geluksbrenger (2008), gestamelde werken (2012), verdere bijzonderheden (2017), oneindige zin (2021), en dagtekening van liefdesvormen (2024). In 2013 publiceert Uitgeverij Vleugels haar eerste Engelstalige dichtbundel, Curvices and Musicles, tien jaar later gevolgd wordt door de Nederlandstalige bundel ecologica (2023) die bekroond wordt met de Jan Campert-prijs 2023.
Internationaal zijn haar bundels verschenen in diverse talen, waaronder ein tag (hochroth Verlag, Berlijn, 2014), život mogućnosti (Biblioteka Prevodi, Banja Luka, 2014), gestammelte werke (Kookbooks Verlag, Berlijn, 2017), ahora es una rosa (Yauguru, Montevideo, 2019), en spor af lykkebringer (Melodika Forlaget, Kopenhagen, 2021), ecologica (NOUS Editrice, Siracusa, Italië, 2026; in voorbereiding).
Hirs’ Nederlandstalige poëzie en vertalingen van dit werk worden ondersteund door het Vlaams Fonds voor de Letteren (1999-2011) en het Nederlands Letterenfonds (2013-heden). Gedichten uit haar bundels zijn opgenomen in literaire tijdschriften en bloemlezingen, onder meer in Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, China en Mexico.
poëzie en muziek
Een groot aantal van Rozalie Hirs’ muziekwerken is gebaseerd op haar eigen poëzie. Enkele voorbeelden hiervan zijn: In LA (2003) op basis van het gedicht ‘In LA’ uit Speling (2005); hello little thistle (2004) op basis van ‘o kleine distel’ uit ecologica (2023); Pulsars (2007) op basis van ‘Pulsars’ (2006); Bridge of Babel (2009) op basis van ‘Bridge of Babel’, 2009; arbre généalogique (2011) op basis van ‘Stamboom’, in het Frans vertaald door Henri Deluy, uit Geluksbrenger (2008); atlantis ampersand (2015) op basis van ‘atlantis’ uit ecologica (2023); dreams of airs (2017-18) op basis van diverse gedichten en -cycli uit Geluksbrenger (2008), gestamelde werken (2012) en verdere bijzonderheden (2017); hand in hand (2020) op basis van ‘hand in hand’, in het Duits vertaald door de auteur, uit oneindige zin (2021); artemis (2022) op basis van ‘magie van een mogelijk heden’, in het Duits vertaald door de auteur, uit oneindige zin (2021); al dat groen en blauw (2023) op basis van diverse gedichten uit ecologica (2023); come sempre (2025) op basis van het openingsgedicht uit ecologica (2023) in de Italiaanse vertaling door Patrizia Filia.
In de late jaren negentig verschijnt haar eerste cd, Sacro Monte (Present Serie, NM Classics, 1998). In 2007 volgt de cd Platonic ID (Attacca Productions), met instrumentale werken. De cd Pulsars (Attacca Productions, 2010) onderzoekt de meertaligheid en gelijktijdigheid van betekenisstromen in drie elektroakoestische werken, gebaseerd op eigen teksten. Op haar recente solo cds Infinity Stairs (2025) met kamermuziekwerken en Rosehart (2025) met orkestwerken staan tevens twee werken op eigen poëzie, te weten article 5 [delphin, gekrümmte zeit] (2008), op basis van het gedicht ’tuimelaar’ uit Geluksbrenger (2008), in het Duits vertaald door de auteur i.s.m. Daniela Seel, respecteivelijk het eerder genoemde arbre généalogique (2011) op basis van het gedicht ‘Stamboom’, tevens uit Geluksbrenger (2008).
beeldende kunst
Rozalie Hirs werkt regelmatig samen met beeldend kunstenaars en ontwerpers aan multidisciplinaire projecten, zoals digitale poëzie, museale klankinstallaties en videokunst.
Samen met ontwerper Matt Lee en beeldend kunstenaar Noëlle von Eugen creëert ze Logos digitaal (2003). Nieuwe media-kunstenaar Harm van den Dorpel maakt de digitale poëzie Dagelijks (2006), Family Tree (2006) en Geluksbrenger online (2011), evenals de museale installatie Leven vorm (2006). Ines Cox en Lauren Grusenmeyer ontwerpen Zichtboek van gestamelde werken (2012), waarin alter ego’s van gedichten op diverse sociale media-netwerken worden gepresenteerd. De werken Dagelijks (2006), Family Tree (2006), Geluksbrenger online (2011) en Zichtboek van gestamelde werken (2012) werden gerealiseerd met subsidies van het Nederlands Letterenfonds (Poëzie op het Scherm/Digitale Poëzie).
In opdracht van het openluchtmuseum Klankenbos in Neerpelt, België, ontwikkelt Rozalie Hirs samen met Ines Cox, Lauren Grusenmeyer en architect Machiel Spaan de interactieve poëzie- en muziekinstallatie Curvices (2013-heden), een mobiele applicatie. Deze locatie-specifieke app wordt later vertaald naar Curvices Den Bosch (2014-heden) en Curvices Amsterdam (2015-16), in opdracht van November Music en Muziekgebouw aan ’t IJ. In samenwerking met architect Machiel Spaan ontstaan daarnaast de interactieve muzieksculptuur Luisterhuis (2017-heden) en de architectonische klankinstallatie Ways of Space (2019-heden), die onder andere te zien waren tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven (2017), in het van Doesburghuis in Meudon (2019), de Aubette in Straatsburg (2021), het Architekturzentrum Wien in Wenen (2022) en ARCAM in Amsterdam (2022). Op haar verzoek maken beeldend kunstenaars Boris Tellegen en Geert Jan Mulder een live video-performance bij de muziek- en poëziecyclus dreams of airs (2017-18), uitgevoerd in Nederland en Denemarken. Deze projecten werden ondersteund door het Simuleringsfonds voor de Creatieve Industrie.
The case for a small language network (2024) is een museale installatie die beeldend kunstenaar, ontwerper en programmeur Richard Vijgen maakte op verzoek van Hirs, gebaseerd op haar dichtbundel oneindige zin (2021). Het prototype oneindige zin digitaal (2023), een voorloper van de museale installatie, is permanent online te zien. Dit werk werd ondersteund door het Simuleringsfonds voor de Creatieve Industrie, en het prototype werd gerealiseerd met een subsidie van het Nederlands Letterenfonds (Digitale Literatuur).
Sinds 2008 is Michaël Snitker de vaste ontwerper van de door Uitgeverij Querido gepubliceerde dichtbundels van Hirs. Marc Vleugels is de ontwerper van de bundels die bij Uitgeverij Vleugels verschijnen.
docent
Op verzoek van het Nieuw Ensemble ontwikkelt Rozalie Hirs de cursus Contemporary Compositional Techniques and OpenMusic voor het Conservatorium van Amsterdam (2005-06). Het gelijknamige boek, met essays over dit onderwerp, verschijnt in 2009 bij Collection Musique/Sciences (IRCAM/Éditions Delatour, Parijs). Voor haar onderzoek naar de cursus en het boek ontvangt Hirs een beurs van de Hogeschool van de Kunsten Amsterdam (lectoraat van Marijke Hoogenboom; 2005-07).
Tussen 2010 en 2012 doceert Hirs compositie aan de Guildhall School of Music and Drama in Londen, en in 2017 aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag.
In 2011 is Hirs juryvoorzitter voor de internationale Gaudeamus Award, en in 2015 en 2017 is zij als jurylid verbonden aan respectievelijk de P.C. Hooft-prijs en de VSB Poëzieprijs. Meer info.