21 maart 2025. In het lentenummer van Poëziekrant 2/2025 (maart-april 2025) staat een interview met Ghayath Almadhoun (1979), nieuwe poëzie door Hanneke van Eijken, Anne Vegter, Lars Ruben, Babs Gons, Tijl Nuyts, Stefan Hertmans, Marc Reugebrink, Casper Burghgraeve, Hannah Zaouad, Tim Bongaerts, en Eelco Couvreur. En nog veel meer, waaronder een reportage door Roel Weerheijm over poëzie in installatiekunst. Hij interviewt Maud Vanhauwaert, Kila van der Starre, Rozalie Hirs en Richard Vijgen over recent werk. Weerheijm schrijft, onder meer:
“Samen met beeldend kunstenaar, ontwerper en programmeur Richard Vijgen maakte Rozalie Hirs de museale installatie the case for a small language network. Deze is gebaseerd op oneindige zin, Hirs’ dichtbundel uit 2021. ‘In de bundel,’ vertelt Hirs, ‘kunnen woorden en zinsdelen zowel aansluiten op het voorgaande als op het volgende. Zo ontstaat het idee van de oneindige zin, die oneindig doorgaat, zolang als je doorleest. In zekere zin ook als metafoor voor het leven zelf.
De bundel gaat over leesmogelijkheden: het op verschillende manieren combineren van woorden en woordgroepen, een typisch voorbeeld van natural intelligence. Mensen doen dit van nature, we zien patronen en ervaren schoonheid als we dingen op nieuwe wijze combineren. De leesmogelijkheden van de bundel zijn op bijzondere wijze zichtbaar gemaakt in onze installatie. Als je een dichtbundel leest, spring je heen en weer binnen een gedicht over de pagina, maar ook voorbij de pagina naar de volgende. Als je op de bundel terugkijkt, of iets terugleest, maak je ook connecties tussen verschillende gedichten. Dat is een scheppen en herscheppen van nieuwe verbanden. De installatie maakt dit zichtbaar en voelbaar.’
Vijgen: ‘Rozalie benaderde mij out of the blue. We bleken overeenkomstige interesses te hebben, zoals de relatie tussen technologie en taal. Daar hebben we in het begin veel over gepraat, ook over de opkomst van AI-taalmodellen die toen in het nieuws kwamen; dat was in 2019. De tegenwoordige technologie van AI werkt als een soort black box, geheim en abstract. We wilden het proces van de kunstmatige intelligentie juist zichtbaar maken, een kijkje geven in het proces van recombineren.
Ons eerste digitale prototype is een website die je online kan bezoeken op oneindigezin.nl. Het algoritme toont nieuwe leesmogelijkheden op basis van de integrale tekst van de bundel. De tekst staat op verschillende virtuele leeslinten, die samen nieuwe combinaties vormen. De tekst wordt steeds verder geanalyseerd en de combinaties komen steeds dichter bij het origineel te liggen. Zo kwamen we op de uiteindelijke museale installatie uit: we printten de hele tekst op lange stroken papier en daarmee wilden we de computer nieuwe combinaties laten maken. Je ziet de leeslinten draaien en dat geeft het concreet tastbaar gevoel van wat de installatie aan het doen is.'”
Lees Roel Weerheijm’s volledige reportage hier.