27 november 2025. Vandaag verscheen op Opus Klassiek een wondermooie recensie door Aart van der Wal over het nieuwe album Rosehart van Rozalie Hirs.
Van der Wal zegt, onder meer:
“Wat onmiddellijk opvalt in Hirs’ compositorische oeuvre – zij beweegt zich moeiteloos tussen muziek, poëzie (zij is tevens een gelauwerde dichter), wetenschap en technologie – is de consequente toepassing van spectrale en psychoakoestische fenomenen. Met behulp van computersoftware, frequentieanalyse, som- en verschiltonen, microtonaliteit en elektronische resonantie schept zij een klankwereld die bruist van ideeënrijkdom. Technologie speelt daarin een dominante, maar tegelijk veelzijdige en gedifferentieerde rol, die in menig werk tevens de basis vormt voor de avant-gardistische vervlechting van een traditioneel instrumentarium met state-of-the-art elektronica.”
“Bij Hirs geldt klank als uitgangspunt, veelal verlopend in traag evoluerende velden waarin het timbre wel belangrijk is, maar niet de hoofdrol vervult. Microtonale intervallen – ontstaan doordat boventonen niet exact op de toonladder liggen – verrijken de luisterervaring. Het allesomvattende resultaat is dat van een klanksculptuur, en in die zin een vorm van beeldhouwen in geluid.”
“Geïnspireerd door de akoestische en psychoakoestische eigenschappen van klank slaagt zij erin deze zozeer van elkaar verschillende werelden meesterlijk met elkaar te verbinden. Nauwkeurige frequentieberekeningen spelen daarbij een even grote rol als de strikt eigen harmonische taal, door haar ontwikkeld vanuit een uniek klankspectrum. Het is muziek die niet voortkomt uit het eerst bedenken melodie of harmonie, maar uit pure klankanalyse.”
“Hirs behoort tot de componisten die diepgaand onderzoeken hoe een toon werkelijk klinkt – inclusief boventonen, resonanties en ruis – en dit zichtbaar maken in een spectrogram. Frequenties en boventonen fungeren als bouwstenen van de muzikale architectuur.”
“Dat haar muziek zoveel positieve recensies ontvangt, heeft volgens mij alles te maken met die unieke mengeling van wetenschappelijke precisie, dichterlijke verbeelding en klankinventie. De spectrale techniek, de ingenieuze toepassing van elektronica en de vervlechting met het traditionele instrumentarium tillen haar werk ver boven het avant-gardistische maaiveld uit. Er is niet reeds genormeerd, het is Hirs die normeert. Het resultaat is een meeslepende luisterervaring.”
“Geen wonder dat Hirs binnen het Nederlandse muzieklandschap als een fenomeen wordt beschouwd. Haar muziek stelt hoge eisen aan de uitvoerenden, ongeacht de bezetting – solo, kamermuziek of groot orkest. Bovendien beweegt zij zich in een genre dat zich niet laat labelen: spectraal, elektronisch, poëtisch, interdisciplinair. Een voorbeeld daarvan is arbre généalogique (2011, herzien in 2025), gebaseerd op haar gedicht Stamboom uit de bundel Geluksbrenger (2008), in het Frans vertaald door Henri Deluy. We zijn getuige van een een indringende ontdekkingstocht die ons langs harmonie en klankkleur voert, ingenieus gefilterd door de lens van taal en stem.”
Lees de volledige recensie door Aart van der Wal op Opus Klassiek, 2025